# data[].attributes.description
Beheert de Basisregistratie Personen (BRP), reisdocumenten en DigiD-gerelateerde identiteitsstromen. Dienstonderdeel van BZK. Rond 230 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) is verantwoordelijk voor het stelsel van identiteitsgegevens, waaronder de Basisregistratie Personen (BRP), de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI) en de uitgifte van reisdocumenten en het Burgerservicenummer. RvIG onderhoudt de autorisaties voor afnemers, verzorgt het aanvraagproces voor paspoorten en identiteitskaarten via gemeenten en bewaakt de betrouwbaarheid van identiteitsinfrastructuur.

# data[].attributes.history
De Rijksdienst voor Identiteitsgegevens werd op 1 januari 2014 opgericht als agentschap van BZK door samenvoeging van het Agentschap BPR (Basisadministratie Persoonsgegevens en Reisdocumenten) met de NIK-afdeling. RvIG beheert onder meer de BRP en het BSN-stelsel.

# data[].attributes.description
Justitiële ICT-Organisatie levert ICT-diensten aan organisaties binnen de justitie- en veiligheidsketen.

# data[].attributes.longDescription
De Justitiële ICT-Organisatie (JIO) is het agentschap binnen JenV dat ICT-diensten levert aan organisaties in de justitie- en veiligheidsketen, waaronder DJI, het OM en de Raad voor de Kinderbescherming. JIO beheert ketensystemen, werkplekken, datacenters en netwerken en draagt bij aan keteninformatisering zoals het digitale strafdossier. De organisatie ontstond in 2023 uit samenvoeging van JustID en DJI-ICT-onderdelen.

# data[].attributes.history
De JIO (Justitiële ICT-Organisatie) is de gemeenschappelijke ICT-organisatie binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid en levert ICT-dienstverlening aan onder meer DJI, IND, CJIB, Justid en Justis. Zij is voortgekomen uit samenwerking tussen ICT-afdelingen van JenV-uitvoeringsorganisaties.

# data[].attributes.name
Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)

# data[].attributes.name
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)

# data[].attributes.name
Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)

# data[].attributes.name
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)

# data[].attributes.name
agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (aCBG)

# data[].attributes.description
Shared Service Centrum dat ICT-werkplekken, infrastructuur en hosting levert aan rijksonderdelen.

# data[].attributes.longDescription
SSC-ICT is het Shared Service Centrum ICT van het Rijk en levert werkplekken, netwerkdiensten, cloud-, hosting- en samenwerkingsoplossingen aan ministeries en rijksdiensten in de Haagse kerndepartementen. De organisatie bedient ruim 50.000 rijksambtenaren en is verantwoordelijk voor de informatiebeveiliging van zijn diensten. SSC-ICT valt onder het ministerie van BZK.

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Chief Operating Officer (COO) / plaatsvervangend directeur

# data[].attributes.history
SSC-ICT Haaglanden werd op 1 mei 2012 opgericht als shared service centrum voor ICT-dienstverlening aan ministeries. In 2016 werd de organisatie agentschap van BZK; zij beheert werkplekken, datacenters en generieke ICT voor circa tien ministeries.

# data[].attributes.name
Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA)

# data[].attributes.description
Beoordelen en registreren pacht- en teeltpachtovereenkomsten voor landbouwgrond en gebouwen.

# data[].attributes.longDescription
De Grondkamers zijn vijf regionale ZBO's die pachtcontracten toetsen en pachtprijzen vaststellen conform de Pachtwet (titel 7.5 BW). Zij beoordelen of pachtovereenkomsten voldoen aan wettelijke eisen, behandelen geschillen tussen verpachter en pachter en registreren goedgekeurde contracten. Het secretariaat wordt ondersteund vanuit RVO.

# data[].attributes.history
De Grondkamers werden in hun huidige vorm in 1958 ingesteld onder de Pachtwet als ZBO's voor pachtgeschillen. Zij toetsen pachtovereenkomsten op wettelijke pachtprijzen en stellen pachtprijzen vast.

# data[].attributes.description
Onderzoekt zelfstandig de oorzaken van ongevallen en rampen om de veiligheid in Nederland te verbeteren.

# data[].attributes.longDescription
De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) onderzoekt onafhankelijk oorzaken van incidenten en rampen om lessen voor de toekomst te trekken en doet dat zonder oordeel over schuld. De Raad heeft een breed mandaat van lucht-, scheep- en spoorwegongevallen tot rampen zoals MH17 en de coronacrisis. Aanbevelingen worden aan besturen en bedrijven gericht; betrokkenen zijn verplicht om aan te geven hoe zij ermee omgaan.

# data[].attributes.history
De Onderzoeksraad voor Veiligheid werd op 7 februari 2005 ingesteld bij de Rijkswet Onderzoeksraad voor veiligheid. De raad nam taken over van onder meer de Raad voor de Transportveiligheid en doet onafhankelijk onderzoek naar incidenten en rampen.

# data[].attributes.description
De Raad voor Accreditatie (RvA) is de nationale accreditatie-instantie die toetst of laboratoria, inspectie- en certificatie-instellingen voldoen aan internationale normen.

# data[].attributes.longDescription
De RvA accrediteert conformiteitsbeoordelende instellingen op basis van ISO- en EN-normen. Door accreditatie wordt vastgesteld dat keuringen, inspecties, kalibraties en certificaties betrouwbaar, onafhankelijk en deskundig plaatsvinden. De RvA is internationaal erkend via multilaterale overeenkomsten (EA-MLA, IAF-MLA, ILAC-MRA) en is sinds 2010 wettelijk aangewezen als de nationale accreditatie-instantie in Nederland conform EU-Verordening 765/2008.

# data[].attributes.history
De RvA ontstond in 1995 uit een fusie van de Nederlandse Kalibratie Organisatie (NKO), STERLAB/STERIN en de Raad voor Certificatie. Per 1 januari 2010 werd de RvA bij wet aangewezen als nationale accreditatie-instantie op basis van EU-Verordening 765/2008.

# data[].attributes.description
Beheert het handelsregister en informeert, adviseert en ondersteunt ondernemers in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
De Kamer van Koophandel (KVK) beheert het wettelijke Handelsregister waarin alle Nederlandse ondernemingen zijn ingeschreven en informeert, adviseert en ondersteunt ondernemers in alle levensfasen van hun bedrijf. De KVK levert gewaarmerkte uittreksels, signaleert economische trends en werkt samen met andere uitvoerders aan digitale dienstverlening. De organisatie werkt vanuit regiokantoren door heel Nederland.

# data[].attributes.history
De landelijke Kamer van Koophandel werd op 1 januari 2014 ingesteld bij de Wet op de Kamer van Koophandel, waarbij de twaalf regionale KvK-organisaties en Syntens werden samengevoegd. De KvK beheert het Handelsregister en informeert en ondersteunt ondernemers.

# data[].attributes.name
Stichting Nederlandse Algemene Kwaliteitsdienst voor de Tuinbouw (Naktuinbouw)

# data[].attributes.description
Keurt en certificeert tuinbouwgewassen en -zaden op kwaliteit, gezondheid en rasechtheid.

# data[].attributes.longDescription
Naktuinbouw is het ZBO voor keuring en certificering van teeltmateriaal in de tuinbouw: groentegewassen, sierteelt, boomkwekerij, fruit en bollen. De organisatie voert rasonderzoek (DUS-testen) uit voor de Raad voor plantenrassen en voor kwekersrechten, doet fytosanitaire inspecties en laboratoriumdiagnostiek op plantpathogenen. Naktuinbouw is gevestigd in Roelofarendsveen.

# data[].attributes.history
Naktuinbouw werd in 1993 opgericht door samenvoeging van de NAKB, NAKG en NAKS. De stichting is ZBO onder de Zaaizaad- en plantgoedwet en keurt teeltmateriaal van tuinbouwgewassen op kwaliteit, gezondheid en rasechtheid.

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op de uitvoering van de Wet WOZ door gemeenten en borgt uniforme taxaties van onroerende zaken.

# data[].attributes.longDescription
De Waarderingskamer is een ZBO dat toezicht houdt op de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) door gemeenten. De Kamer beoordeelt de kwaliteit van WOZ-taxaties, geeft richtlijnen en accorderen pas het openbaar maken van WOZ-waarden als de kwaliteit op orde is. Goede WOZ-waarden zijn cruciaal voor onroerendezaakbelasting, waterschapsbelasting en inkomstenbelasting (eigen woning).

# data[].attributes.history
De Waarderingskamer werd op 1 januari 1995 ingesteld bij de Wet waardering onroerende zaken. Het ZBO houdt toezicht op de uitvoering van de Wet WOZ door gemeenten en bewaakt de kwaliteit van de WOZ-waardering.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 26 gemeenten in de provincie Utrecht.

# data[].attributes.description
Het Fonds voor Cultuurparticipatie subsidieert activiteiten die actieve deelname aan cultuur in Nederland bevorderen.

# data[].attributes.longDescription
Het fonds verstrekt subsidies op het gebied van cultuureducatie, amateurkunst en volkscultuur. Daarmee stimuleert het dat mensen van alle leeftijden en achtergronden zelf cultuur kunnen beoefenen en ervaren. Het Fonds voor Cultuurparticipatie is een van de zes rijkscultuurfondsen en opereert als privaatrechtelijk ZBO onder het ministerie van OCW.

# data[].attributes.history
Het fonds werd op 1 januari 2009 opgericht door het ministerie van OCW en nam taken over van het eerdere Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten (FAPK). De wettelijke basis ligt in de Wet op het specifiek cultuurbeleid.

# data[].attributes.description
Subsidieert professionele muziek, theater, dans, opera en festivals in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
Het Fonds Podiumkunsten is het landelijke cultuurfonds voor dans, muziek, muziektheater en theater. Het fonds verdeelt circa 70 miljoen euro per jaar via meerjarige productieregelingen, projectsubsidies, programmeringsregelingen voor podia, festivals en een regeling voor beginnende makers. Het fonds werkt in opdracht van OCW binnen de vierjaarlijkse cultuurnota-cyclus.

# data[].attributes.history
Het Fonds Podiumkunsten is per 1 januari 2007 opgericht door samenvoeging van het Fonds voor de Scheppende Toonkunst, het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten en het Fonds voor de Podiumprogrammering en Marketing. Het ZBO subsidieert muziek, theater en dans op de Nederlandse podia.

# data[].attributes.description
Coördineert en bestuurt de dertien regionale publieke omroepen in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
De Stichting Regionale Publieke Omroep (RPO) is het sturingsorgaan voor de dertien regionale publieke omroepen (zoals Omrop Fryslân, RTV Oost, L1). De RPO verdeelt de rijksbijdrage, coördineert gezamenlijk aanbod en bewaakt de kwaliteit en pluriformiteit conform de Mediawet. De regio-omroepen produceren samen circa 25.000 uur aan nieuws, cultuur en sport per jaar.

# data[].attributes.history
De Stichting Regionale Publieke Omroep werd in 2014 in de Mediawet verankerd als ZBO dat de dertien regionale publieke omroepen overkoepelt. De RPO bevordert samenwerking en bewaakt de kwaliteit van de regionale publieke mediadienst.

# data[].attributes.name
Stichting Nederlands Fonds voor Podiumkunsten (Fonds voor de Podiumkunsten)

# data[].attributes.description
Het Fonds Podiumkunsten is het cultuurfonds voor professionele muziek, muziektheater, dans, theater en festivals in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
Het fonds ondersteunt de professionele podiumkunsten met meerjarige subsidies aan instellingen, productiesubsidies, programmeringsregelingen en individuele beurzen voor makers in verschillende loopbaanfasen. Daarnaast kent het fonds onder meer de Gieskes-Strijbis Podiumprijs en de Matthijs Vermeulenprijs toe. Het jaarbudget bedraagt circa 62 miljoen euro.

# data[].attributes.history
Het fonds werd op 1 november 2007 opgericht uit een fusie van het Fonds voor de Scheppende Toonkunst, het Fonds voor Podiumprogrammering en Marketing, en het Fonds voor Amateurkunst en Podiumkunsten. De wettelijke basis is de Wet op het specifiek cultuurbeleid.

# data[].attributes.description
Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV), tot 2022 bekend als Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), is de landelijke ondersteuningsorganisatie van de 25 veiligheidsregios.

# data[].attributes.longDescription
Het NIPV voert wettelijke taken uit voor de veiligheidsregios en brandweer, waaronder opleiden, oefenen, examineren, onderzoek, kennisontwikkeling, informatievoorziening en materieelbeheer. Het instituut ontwikkelt kennis over brandweerzorg, crisisbeheersing, rampenbestrijding en publieke veiligheid en werkt samen met politie, defensie, GHOR en gemeenten.

# data[].attributes.history
Het IFV is per 1 januari 2013 ingesteld op basis van de Wet veiligheidsregios (2010). Op 7 maart 2022 is het IFV omgedoopt tot Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) om de bredere scope op publieke veiligheid te weerspiegelen.

# data[].attributes.description
Verzorgt huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget voor ruim 5 miljoen huishoudens. Ongeveer 1.700 FTE. Afgesplitst in 2020 na de Toeslagenaffaire — bewust als apart onderdeel met eigen DG binnen Financiën.

# data[].attributes.longDescription
Dienst Toeslagen voert de vier inkomensafhankelijke regelingen uit — zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag en kindgebonden budget — en keert jaarlijks ~€15 mrd aan circa 6 miljoen huishoudens uit. De dienst ontstond in 2020 als aparte organisatie na de Toeslagenaffaire, waarbij de kinderopvangtoeslag-handhaving door de Belastingdienst tot massale onterechte terugvorderingen leidde. Sindsdien loopt een herstelprogramma via UHT (Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen) met circa €7 mrd aan schadevergoedingen. Nieuwe wetgeving moet de uitvoering eenvoudiger en foutenbestendig maken.

# data[].attributes.history
Ontstond op 1 januari 2020 als zelfstandig dienstonderdeel binnen Financiën na de ontvlechting uit de Belastingdienst, direct nadat de omvang van de toeslagenaffaire publiek werd (Kamerstukken 2019–2020). De UHT-herstelorganisatie werd in 2021 formeel opgericht.

# data[].attributes.description
Bekostigt vervanging bij ziekteverzuim en werkloosheidskosten in het primair onderwijs.

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op verkoop en herbestemming van vastgoed van zorginstellingen en saneert bij sluiting.

# data[].attributes.description
Beheert en ontsluit de archieven van de Rijksoverheid. Dienstonderdeel van OCW, gevestigd in Den Haag. Rond 250 FTE.

# data[].attributes.longDescription
Het Nationaal Archief in Den Haag beheert de permanente archieven van de Rijksoverheid en stelt deze beschikbaar voor burgers, onderzoekers en media. De collectie omvat ruim 140 strekkende kilometer archief, 15 miljoen foto's en honderdduizenden kaarten, waaronder VOC-archieven (UNESCO Memory of the World). Het Nationaal Archief ondersteunt ook de Algemene Rijksarchivaris en coördineert het e-depot voor digitale overheidsarchieven.

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Algemene Rijksarchivaris en directeur Nationaal Archief

# data[].attributes.history
Het Nationaal Archief werd op 1 januari 2002 agentschap van het ministerie van OCW. Het algemeen rijksarchief bestaat sinds 1802 en beheert de archieven van de Rijksoverheid en organisaties en personen van nationaal belang.

# data[].attributes.description
Onafhankelijk onderzoeksinstituut voor milieu-, natuur- en ruimtelijke-beleid, dienstonderdeel van IenW. Doet onder andere de Klimaat- en Energieverkenning. Rond 260 FTE.

# data[].attributes.longDescription
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) doet beleidsgericht onderzoek over milieu, natuur en ruimte. Verantwoordelijk voor jaarlijkse Klimaat- en Energieverkenning (KEV), Balans van de Leefomgeving, stikstof-doorrekeningen en de officiële monitoring van het klimaatakkoord. Circa 260 FTE. Onafhankelijk in taakvervulling, dienstonderdeel IenW maar ook diensten aan LNV, EZK en gemeenten. Werkt intensief samen met RIVM, CBS en TNO.

# data[].attributes.history
Ontstaan op 21 mei 2008 uit fusie van het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP, opgericht 2002) en het Ruimtelijk Planbureau (RPB, opgericht 2002). Beide voorgangers waren zelf fusies van oudere onderzoeksinstituten — de milieulijn gaat terug tot het RIVM-milieuonderzoek van de jaren '70.

# data[].attributes.name
Inspectie Justitie en Veiligheid (IJenV)

# data[].attributes.description
Onafhankelijk toezicht op politie, justitie, jeugd, migratie en crisisbeheersing. Dienstonderdeel van JenV met onafhankelijk rapportagemandaat. Ongeveer 350 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Inspectie Justitie en Veiligheid houdt onafhankelijk toezicht op de uitvoering van wetten en beleid binnen het JenV-domein: politie, Openbaar Ministerie, detentie (DJI), jeugdzorg, rampenbestrijding, migratieketen. Publiceert rapporten die vaak media-impact hebben (bv. onderzoek vuurwerkramp Enschede, moord Peter R. de Vries, Groningse gas-aardbevingen veiligheidsketen). Circa 150 FTE. Rapporteert direct aan de minister maar kan zelfstandig onderwerpen kiezen.

# data[].attributes.history
Ontstaan op 1 januari 2012 uit fusie van de Inspectie voor de Sanctietoepassing (IST, 2005) en de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid (IOOV, 2002). De fusie volgde op aanbevelingen van de commissie-Dessens om het toezicht binnen JenV te bundelen.

# data[].attributes.description
Toezicht op de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs, van primair tot hoger onderwijs. Dienstonderdeel van OCW. Ongeveer 500 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Inspectie van het Onderwijs (IvhO) houdt toezicht op de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs, van primair tot hoger onderwijs. Kernactiviteiten: vierjaarlijkse schoolbezoeken, risico-gericht toezicht, thematisch onderzoek (bv. kansengelijkheid, leesvaardigheid), jaarlijks De Staat van het Onderwijs. Bevoegdheden: aanwijzingsbesluiten, onderzoek op locatie, en in uitzonderlijke gevallen bekostigingsinhouding. Circa 450 FTE, hoofdkantoor in Utrecht.

# data[].attributes.history
De Inspectie bestaat sinds de oprichting van het onderwijsstelsel in 1801 (onderwijswet-Van der Palm). Formeel dienstonderdeel binnen OCW sinds de fusie van verschillende sector-inspecties in 2007 (Wet op het onderwijstoezicht).

# data[].attributes.description
Verwerving en levenscyclusmanagement van defensiematerieel en IT-systemen. Inkooporganisatie achter de miljardenaankopen (F-35, onderzeeboten, tanks). Ongeveer 2.500 FTE.

# data[].attributes.longDescription
Het Commando Materieel en IT (COMMIT) is het centrale materieel- en IT-commando binnen Defensie. Kerntaken: aanschaf en instandhouding van wapensystemen (F-35, onderzeeboten, tanks), IT-infrastructuur en cyberverdediging, en technische ondersteuning van operationele eenheden. Voert miljardenprogramma's zoals de vervanging Walrusklasse (~€5 mrd) en de F-35-aankoop uit. Circa 6.500 FTE, hoofdkantoor Utrecht. Grootste buyer op TenderNed in Defensie.

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 september 2021 door samenvoeging van de Defensie Materieel Organisatie (DMO, sinds 2005) en het Joint IV Commando (JIVC, sinds 2013). De reorganisatie bundelt materieel + IT omdat moderne wapensystemen vrijwel volledig software-gedreven zijn.

# data[].attributes.name
Directie Consulaire Zaken en Visumbeleid (DCV)

# data[].attributes.description
Visumverlening, paspoorten in het buitenland, consulaire bijstand bij rampen en detentie, reisadviezen. Ongeveer 250 FTE in Den Haag plus het consulaire personeel op ambassades wereldwijd.

# data[].attributes.longDescription
Directie Consulaire Zaken en Visumbeleid (CZV) is verantwoordelijk voor paspoorten, visa en consulaire bijstand aan Nederlanders in het buitenland. Kerntaken: visumverlening via Nederlandse ambassades en consulaten (Schengenvisum, MVV), bijstand bij arrestatie of overlijden, evacuatie bij crises (zoals Oekraïne 2022, Afghanistan 2021), en het beheer van de BRP-buitenland. Werkt nauw samen met IND, KMar en Kiesraad (stemmen uit buitenland).

# data[].attributes.history
In zijn huidige vorm sinds de reorganisatie van BZ in 2012. De consulaire functie zelf is zo oud als het ministerie van Buitenlandse Zaken (1798).

# data[].attributes.description
Het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) is het wettelijk register voor gerechtelijk deskundigen die in strafzaken adviseren.

# data[].attributes.longDescription
Het NRGD toetst en registreert forensisch deskundigen op kwaliteit, betrouwbaarheid en bekwaamheid, zodat rechters en officieren van justitie gekwalificeerde experts kunnen inschakelen. Aan het hoofd staat het onafhankelijke College gerechtelijk deskundigen, dat toelatingscriteria per vakgebied vaststelt en het register beheert. Het NRGD was het eerste deskundigenregister in Nederland met een wettelijke basis, onafhankelijke positie en structurele financiering.

# data[].attributes.history
Het NRGD is opgericht op 1 januari 2010 met de inwerkingtreding van de Wet deskundige in strafzaken. Daarmee kreeg Nederland voor het eerst een wettelijk verankerd register van forensisch deskundigen.

# data[].attributes.description
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven biedt een eenmalige financiele tegemoetkoming aan slachtoffers van opzettelijke geweldsmisdrijven met ernstig letsel.

# data[].attributes.longDescription
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven keert uit aan slachtoffers die ernstig lichamelijk of psychisch letsel hebben opgelopen door een geweldsmisdrijf, en aan nabestaanden van slachtoffers. De uitkering is een financiele erkenning van het aangedaan leed, bovenop eventuele schadevergoeding van de dader. Het fonds wordt bestuurd door een onafhankelijke commissie die door de Kroon wordt benoemd en wordt gefinancierd door het ministerie van Justitie en Veiligheid.

# data[].attributes.history
Het Schadefonds is opgericht in 1976 op basis van de Wet van 26 juni 1975 houdende voorlopige regeling schadefonds geweldsmisdrijven. In 2026 bestaat het fonds 50 jaar.

# data[].attributes.description
Fungeert als centraal stembureau bij landelijke verkiezingen en adviseert over kiesrecht en verkiezingen.

# data[].attributes.longDescription
De Kiesraad is het centraal stembureau voor verkiezingen van de Tweede Kamer, Eerste Kamer en het Europees Parlement en adviseur van regering en parlement over kiesrecht en verkiezingen. De raad stelt uitslagen officieel vast, registreert politieke partijen en beheert aanduidingen. Het secretariaat ondersteunt ook gemeenten met instructies en de verkiezingsdatabase.

# data[].attributes.history
De Kiesraad werd in 1951 ingesteld bij de Kieswet als opvolger van het Centraal Stembureau voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer. De raad treedt op als centraal stembureau voor landelijke verkiezingen en adviseert over het kiesrecht.

# data[].attributes.description
Verwierf, beheerde en vervreemdde landbouwgronden ten behoeve van natuur-, landbouw- en inrichtingsdoelen.

# data[].attributes.longDescription
Bureau Beheer Landbouwgronden (BBL) is een slapend ZBO dat historisch gronden verwierf, beheerde en vervreemdde ten behoeve van landinrichting, natuur en landbouwstructuur. Sinds de overheveling van de uitvoering naar de provincies en RVO is de rol marginaal en wordt afbouw overwogen. Feitelijke fte is nagenoeg nul.

# data[].attributes.history
Het Bureau Beheer Landbouwgronden werd in 1972 ingesteld op grond van de Wet agrarisch grondverkeer (later Wet inrichting landelijk gebied). Het ZBO verwerft, beheert en verkoopt landbouwgronden ten behoeve van landinrichting en natuurontwikkeling.

# data[].attributes.description
Examineert en certificeert vakmensen in de mobiliteitsbranche, waaronder APK-keurmeesters en autotechnici.

# data[].attributes.longDescription
Stichting IBKI is het ZBO dat wettelijke examens afneemt voor de mobiliteitsbranche, waaronder de APK-keurmeesterexamens, tachograaftechnicusexamens, LPG- en elektrotechniek-examens. Daarnaast organiseert IBKI beroepsexamens voor autotechnici en motorvoertuigenbranche en reikt zij erkenningen uit. IBKI werkt vanuit Nieuwegein onder toezicht van IenW en de RDW.

# data[].attributes.history
IBKI is in 1947 opgericht als innovatiecentrum en examenorganisatie voor de mobiliteitsbranche. De stichting is ZBO voor onder meer de APK-keurmeesterexaminering en tachograaftechnicusexamens.

# data[].attributes.description
Geeft financiële tegemoetkomingen aan slachtoffers van geweld- en zedenmisdrijven.

# data[].attributes.longDescription
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven geeft een eenmalige financiële tegemoetkoming aan slachtoffers van opzettelijke geweldsmisdrijven en hun nabestaanden, inclusief slachtoffers van zedendelicten. Tegemoetkomingen variëren in vaste bedragen op basis van letselcategorieën. Het fonds voert ook de Tijdelijke regeling financiële tegemoetkoming voor slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorg uit en adviseert bij herstelregelingen.

# data[].attributes.history
Het Schadefonds Geweldsmisdrijven werd op 1 januari 1976 ingesteld bij de Wet schadefonds geweldsmisdrijven. Het ZBO keert eenmalige financiële tegemoetkomingen uit aan slachtoffers van geweldsmisdrijven en nabestaanden.

# data[].attributes.description
Voert subsidies, regelingen en vergunningen uit voor ondernemers op gebieden als duurzaamheid, innovatie en landbouw.

# data[].attributes.longDescription
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voert honderden regelingen, subsidies, vergunningen en kennisprogramma\'s uit voor ondernemers, onder meer op het gebied van verduurzaming, innovatie, landbouw en internationaal ondernemen. RVO werkt voor meerdere ministeries, met EZ als eigenaar, en besteedt jaarlijks miljarden aan steun aan bedrijven. Sinds 2025 werkt RVO met een nieuwe strategie en hoofddirectie gericht op grote transitie-opgaven.

# data[].attributes.history
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland werd op 1 januari 2014 gevormd door de fusie van Agentschap NL en Dienst Regelingen. RVO voert voor meerdere ministeries subsidie-, regeling- en vergunningstaken uit voor ondernemers en organisaties.

# data[].attributes.description
Bureau Erkenningen (Stichting Groene Erkenningen) geeft vakbekwaamheidsbewijzen (spuitlicenties) uit voor het werken met gewasbeschermingsmiddelen en biociden.

# data[].attributes.longDescription
Bureau Erkenningen beoordeelt, registreert en monitort licenties die verplicht zijn voor professionele gebruikers, verkopers en adviseurs van gewasbeschermingsmiddelen en voor toepassers van anticoagulantia. Daarnaast erkent het bureau opleidingen en nascholingen en houdt het de certificaatregistratie bij. Het werkt in opdracht van het ministerie van Landbouw op basis van de Regeling gewasbeschermingsmiddelen en biociden.

# data[].attributes.history
Bureau Erkenningen voert wettelijke taken uit onder de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (2007, opvolger van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962) en de bijbehorende Regeling. De huidige juridische drager is Stichting Groene Erkenningen.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor Gelderland. Zittingsplaatsen Arnhem, Zutphen.

# data[].attributes.description
Voert volksverzekeringen uit zoals AOW, Anw, kinderbijslag, AIO-aanvulling en PGB.

# data[].attributes.longDescription
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) voert de Nederlandse volksverzekeringen uit, waaronder AOW, Anw, kinderbijslag en de AIO-aanvulling. Ook verzorgt de SVB de trekkingsrechten van persoonsgebonden budgetten en regelingen voor oorlogsgetroffenen en remigranten. Jaarlijks betaalt de SVB circa 50 miljard euro uit aan ruim vijf miljoen mensen.

# data[].attributes.history
De Sociale Verzekeringsbank is in 1956 ontstaan uit de Rijksverzekeringsbank (1901) en werd bij de Wet SUWI in 2002 als ZBO ingericht. De SVB voert volksverzekeringen zoals AOW, Anw en de Kinderbijslag uit.

# data[].attributes.description
Regelt en stelt de centrale eindtoetsen en examens vast in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs.

# data[].attributes.longDescription
Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) is het ZBO dat verantwoordelijk is voor de centrale examens in het voortgezet onderwijs, de staatsexamens Nederlands als tweede taal (NT2) en de centrale toetsing in het primair onderwijs. Het CvTE stelt exameneisen vast, publiceert cesuren en ziet toe op kwaliteit en veiligheid van het examenproces. De uitvoering is belegd bij het CITO.

# data[].attributes.history
Het College voor Toetsen en Examens werd op 1 januari 2014 ingesteld bij de Wet College voor toetsen en examens, als opvolger van de CEVO en het College voor Examens. Het ZBO stelt centrale examens en eindtoetsen vast in het funderend en beroepsonderwijs.

# data[].attributes.description
Accrediteert opleidingen in het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) accrediteert opleidingen in het hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen, inclusief bachelor-, master- en Associate degree-opleidingen. Het verdragsorgaan toetst kwaliteit op basis van peer review door visitatiepanels en is wettelijke voorwaarde voor erkende diploma's en studiefinanciering. Het bureau in Den Haag werkt voor OCW en de Vlaamse overheid.

# data[].attributes.history
De NVAO werd op 1 februari 2005 opgericht bij het Verdrag tussen Nederland en Vlaanderen van 2003. Het binationale ZBO beoordeelt en accrediteert de kwaliteit van hoger onderwijs in Nederland en Vlaanderen.

# data[].attributes.description
Bevordert doelmatig gebruik van het binnenwater voor visserij en keurt huurovereenkomsten van viswater.

# data[].attributes.longDescription
De Kamer voor de Binnenvisserij behandelt aanvragen tot goedkeuring van huurovereenkomsten voor visrecht in binnenwateren, op grond van de Visserijwet 1963. De Kamer toetst onder meer of tarieven redelijk zijn en de overeenkomst past binnen landelijk visserijbeleid. De omvang is zeer klein; ondersteuning wordt geleverd vanuit LVVN/RVO.

# data[].attributes.history
De Kamer voor de Binnenvisserij werd in 1964 ingesteld op grond van de Visserijwet 1963. Het ZBO toetst huurovereenkomsten van visrecht in binnenwateren en houdt het register van visrechten bij.

# data[].attributes.description
Voert werknemersverzekeringen uit: WW, WIA, WAO, Ziektewet en Wajong en beoordeelt arbeidsongeschiktheid.

# data[].attributes.longDescription
UWV is de grootste uitvoeringsorganisatie van het Rijk en keert namens het ministerie van SZW werknemersverzekeringen uit zoals WW, WIA, WAO, Ziektewet en Wajong. Daarnaast beoordeelt UWV arbeidsongeschiktheid, bemiddelt via Werkbedrijf naar werk en betaalt jaarlijks tientallen miljarden aan uitkeringen uit aan miljoenen mensen. De organisatie kampt met structurele achterstanden bij sociaal-medische beoordelingen.

# data[].attributes.history
UWV is op 1 januari 2002 ontstaan uit de samenvoeging van de vijf uitvoeringsinstellingen (Cadans, Gak, GUO, SFB en USZO) en het Lisv door de Wet SUWI. Het ZBO voert de werknemersverzekeringen WW, WIA, WAO, Wajong, Ziektewet en WAZO uit.

# data[].attributes.name
Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)

# data[].attributes.description
De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) is het genootschap van topwetenschappers en beheerder van nationale onderzoeksinstituten.

# data[].attributes.longDescription
De KNAW vervult drie kerntaken: zij is een genootschap van excellente wetenschappers uit alle disciplines, zij beheert onderzoeksinstituten op het gebied van geestes-, sociale en levenswetenschappen, en zij adviseert de regering gevraagd en ongevraagd over wetenschap en wetenschapsbeleid. De KNAW heeft ruim 600 leden en beheert tal van gerenommeerde instituten.

# data[].attributes.history
De Akademie werd in 1851 bij Koninklijk Besluit opgericht als Koninklijke Akademie van Wetenschappen, als voortzetting van het in 1808 door Lodewijk Napoleon gestichte Koninklijk Instituut van Wetenschappen. Sinds 1993 is de KNAW een publiekrechtelijke rechtspersoon onder de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.

# data[].attributes.name
Stichting Nederlands Fonds voor de Film (Nederlands Filmfonds)

# data[].attributes.description
Het Nederlands Filmfonds ondersteunt de ontwikkeling, productie en distributie van Nederlandse speelfilms, documentaires, animaties en korte films.

# data[].attributes.longDescription
Het Filmfonds stimuleert een pluriform en kwalitatief hoogstaand filmaanbod in Nederland en bevordert een gezond productieklimaat. Het fonds verstrekt subsidies voor scenario-ontwikkeling, productie, distributie, talentontwikkeling en internationale coproducties, en beheert samen met de Belastingdienst de Netherlands Film Production Incentive.

# data[].attributes.history
Het Nederlands Filmfonds ontstond in 1993 uit een fusie van twee voorgangers: het Productiefonds voor Nederlandse Films en het Fonds voor de Nederlandse Film. Het opereert als cultuurfonds van de rijksoverheid onder de Wet op het specifiek cultuurbeleid.

# data[].attributes.description
Het Nederlands Letterenfonds stimuleert de kwaliteit en diversiteit van de Nederlands- en Friestalige literatuur en bevordert de verspreiding ervan in binnen- en buitenland.

# data[].attributes.longDescription
Het Letterenfonds verstrekt beurzen en subsidies aan schrijvers, vertalers, uitgeverijen, tijdschriften, literaire festivals en internationale manifestaties. Het beheert prijzen zoals de Letterenfonds Vertaalprijs en coordineert de Europese Literatuurprijs. Het fonds is gevestigd in Amsterdam en is een van de rijkscultuurfondsen.

# data[].attributes.history
Het fonds werd op 1 januari 2010 opgericht door samenvoeging van de Stichting Fonds voor de Letteren en het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds (NLPVF), op basis van de Wet op het specifiek cultuurbeleid.

# data[].attributes.description
Immigratie- en Naturalisatiedienst beoordeelt aanvragen van vreemdelingen om in Nederland te mogen verblijven of Nederlander te worden.

# data[].attributes.longDescription
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt namens het ministerie van JenV aanvragen van vreemdelingen die in Nederland willen verblijven of Nederlander willen worden. De IND behandelt onder meer aanvragen voor asiel, gezinshereniging, studie, werk en naturalisatie en beslist jaarlijks op honderdduizenden aanvragen. De dienst kampt met langdurige wachttijden, in het bijzonder voor asiel, en betaalde in 2024-2025 opnieuw hoge dwangsommen.

# data[].attributes.history
De IND werd op 1 januari 1994 opgericht als uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Justitie, waarbij taken uit de Directie Vreemdelingenzaken werden gebundeld. Sinds 1 januari 1995 is de IND een agentschap; zij beoordeelt verblijfs- en asielaanvragen en naturalisatieverzoeken.

# data[].attributes.description
Ondersteunt de gerechten en behartigt hun belangen richting politiek en bestuur.

# data[].attributes.longDescription
De Raad voor de rechtspraak ondersteunt de elf rechtbanken, vier gerechtshoven en de bijzondere colleges en behartigt hun gezamenlijke belangen richting politiek en bestuur. De Raad verdeelt de rijksbijdrage aan de Rechtspraak, houdt toezicht op bedrijfsvoering en kwaliteit, en adviseert de wetgever over conceptregelgeving. De Raad bestaat uit vijf leden die bij Koninklijk Besluit worden benoemd, waarvan twee niet-rechterlijk zijn.

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Niet-rechterlijk lid Raad voor de rechtspraak

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Rechterlijk lid Raad voor de rechtspraak

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Rechterlijk lid Raad voor de rechtspraak

# data[].attributes.history
De Raad voor de rechtspraak werd op 1 januari 2002 ingesteld bij de Wet op de Raad voor de rechtspraak. De raad ondersteunt de rechterlijke organisatie op het gebied van bedrijfsvoering, financiering en kwaliteit en nam beheersbevoegdheden over van het ministerie van Justitie.

# data[].attributes.description
Voert voogdij uit over alleenstaande minderjarige vreemdelingen en begeleidt hen bij opvang en ontwikkeling.

# data[].attributes.longDescription
Stichting Nidos voert namens de Nederlandse overheid de voogdij uit over alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv\'s) en begeleidt jongeren die als gezin zijn gevlucht. Nidos regelt opvang, zorg, scholing en juridische vertegenwoordiging, vaak in kleinschalige woongroepen of bij opvanggezinnen. De organisatie groeide de afgelopen jaren sterk mee met de instroom en heeft vestigingen door heel Nederland.

# data[].attributes.history
Stichting Nidos is de opvolger van De Opbouw-tak voogdij amv en werd bij wet van 2003 aangewezen als ZBO dat de voogdij uitvoert over alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De organisatie voert ook de jeugdbescherming uit voor minderjarige vluchtelingen met een verblijfsvergunning.

# data[].attributes.name
Stichting Participatiefonds voor het Onderwijs (Pf)

# data[].attributes.description
Het Participatiefonds (Pf) vergoedt werkloosheidskosten van onderwijspersoneel in het primair onderwijs en begeleidt schoolbesturen en werknemers.

# data[].attributes.longDescription
Het Participatiefonds is het ZBO dat in het primair onderwijs de kosten van werkloosheidsuitkeringen (WW en bovenwettelijke uitkeringen) vereveningscollectief vergoedt. Het fonds ondersteunt schoolbesturen bij re-integratie en van-werk-naar-werk-begeleiding en biedt sinds 2023 ook de bedrijfsgezondheidszorg voor het primair onderwijs. Het opereert samen met het Vervangingsfonds onder de noemer VfPf.

# data[].attributes.history
Het Participatiefonds werd in 1995 opgericht door het ministerie van OCW en de sociale partners in het primair onderwijs. De wettelijke basis ligt in de Wet op het primair onderwijs; met de wet Beeindiging vervangingsfonds en modernisering participatiefonds (2022) is de taak van het fonds gemoderniseerd.

# data[].attributes.name
Stichting Regionale Publieke Omroep (RPO)

# data[].attributes.description
De Stichting Regionale Publieke Omroep (RPO) is het samenwerkings- en sturingsorgaan voor de dertien regionale publieke omroepen in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
De RPO bevordert de samenwerking tussen de regionale omroepen, stelt het beleid voor de regionale publieke mediaopdracht vast, bewaakt kwaliteit en pluriformiteit en is gesprekspartner voor het ministerie van OCW en het Commissariaat voor de Media. Het RPO-bestuur verdeelt het budget, coordineert gezamenlijke innovatie en beheert gedeelde infrastructuur en arbeidsvoorwaarden.

# data[].attributes.history
De RPO is in 2014 bij wetswijziging van de Mediawet 2008 ingesteld als sturingsorgaan voor de regionale publieke omroep; in 2017 ging de brancheorganisatie Stichting ROOS op in de RPO.

# data[].attributes.description
Voert toegepast wetenschappelijk onderzoek uit voor overheid en bedrijfsleven op thema's als energie, defensie en gezondheid.

# data[].attributes.longDescription
TNO is de grootste organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek in Nederland. Voor overheid en bedrijfsleven werkt TNO aan maatschappelijke opgaven zoals energietransitie, defensie en veiligheid, gezondheid, mobiliteit, digitalisering en industrie. De organisatie valt bestuurlijk onder EZ en werkt vanuit meerdere locaties met ruim 4.000 onderzoekers aan publiek-private innovatieprogramma\'s.

# data[].attributes.history
TNO werd op 30 mei 1932 opgericht bij de TNO-wet en is sindsdien een publieke organisatie voor toegepast onderzoek. De huidige TNO-wet uit 1985 regelt TNO als zelfstandig bestuursorgaan dat onderzoek doet voor overheid en bedrijfsleven.

# data[].attributes.description
Neemt theorie- en praktijkexamens af voor rijbewijzen en beoordeelt de medische rijgeschiktheid.

# data[].attributes.longDescription
Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) neemt theorie- en praktijkexamens af voor auto, motor, vrachtwagen en bus en beoordeelt de medische rijgeschiktheid van bestuurders. Daarnaast verzorgt het CBR educatieve maatregelen na verkeersovertredingen en vakbekwaamheidstoetsen voor beroepschauffeurs. De organisatie heeft ruim 50 examenlocaties en kampte de afgelopen jaren met forse wachttijden, met name voor gezondheidsverklaringen.

# data[].attributes.history
Het CBR werd in 1927 opgericht als stichting die rijexamens afneemt en werd in 2013 formeel ZBO onder de Wegenverkeerswet. Daarnaast beoordeelt het CBR de medische rijgeschiktheid en voert het de educatieve maatregelen alcohol en gedrag uit.

# data[].attributes.description
Registreert voertuigen, keurt voertuigen en onderdelen en geeft kentekens en rijbewijzen uit.

# data[].attributes.longDescription
De RDW (Dienst Wegverkeer) registreert voertuigen en kentekens, geeft rijbewijzen uit, keurt voertuigen en voertuigonderdelen en houdt toezicht op erkenninghouders. De RDW werkt als zelfstandig bestuursorgaan onder het ministerie van IenW, beheert internationale registers en is een belangrijke leverancier van data aan politie, gemeenten en verzekeraars. Met 44 keuringsvestigingen en het hoofdkantoor in Zoetermeer/Veendam verwerkt de RDW miljoenen transacties per jaar.

# data[].attributes.history
De Dienst Wegverkeer (RDW) werd per 1 juli 1996 een ZBO op grond van de Wet verzelfstandiging RDW; de dienst bestaat sinds 1949. De RDW beheert het kentekenregister, keurt voertuigen toe tot de weg en geeft rijbewijzen uit.

# data[].attributes.description
Verzorgt de luchtverkeersleiding in het Nederlandse luchtruim voor civiel luchtverkeer.

# data[].attributes.longDescription
Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) verzorgt de civiele luchtverkeersleiding in het Nederlandse luchtruim tot 24.500 voet en op Schiphol, Rotterdam The Hague Airport, Eindhoven, Groningen en Maastricht. LVNL werkt nauw samen met het CLSK (militaire luchtverkeersleiding) en is aangesloten op het Europese luchtverkeersnetwerk. Kerntaak is het veilig, vlot en duurzaam afwikkelen van circa een half miljoen vluchten per jaar.

# data[].attributes.history
LVNL werd op 1 januari 1993 een ZBO door verzelfstandiging van het Rijksluchtvaartdienst-onderdeel Luchtverkeersbeveiliging. De organisatie verzorgt de civiele luchtverkeersleiding in het Nederlandse luchtruim beneden FL245 en op grotere luchthavens.

# data[].attributes.description
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is het rijkscultuurfonds voor architectuur, vormgeving, digitale cultuur en alle mogelijke crossovers.

# data[].attributes.longDescription
Het fonds verdeelt jaarlijks circa 15 miljoen euro aan subsidies aan ontwerpers, makers en culturele instellingen voor onderzoek, experiment, productie, talentontwikkeling en internationale presentaties. Het wordt gefinancierd door OCW, aangevuld met middelen van Buitenlandse Zaken (internationalisering) en Infrastructuur en Waterstaat. Het fonds is gevestigd in Rotterdam.

# data[].attributes.history
Het fonds werd op 1 september 2012 opgericht als opvolger van het Stimuleringsfonds voor Architectuur (1993), op basis van de Wet op het specifiek cultuurbeleid.

# data[].attributes.name
Stichting Vervangingsfonds en Bedrijfsgezondheidszorg voor het Onderwijs (Vf)

# data[].attributes.description
Het Vervangingsfonds (Vf) verzorgt de vergoeding van vervangingskosten bij ziekteverzuim van personeel in het primair onderwijs en biedt bedrijfsgezondheidszorg.

# data[].attributes.longDescription
Het Vf garandeert schoolbesturen in het primair onderwijs een vergoeding voor kosten van vervanging van zieke leerkrachten. Daarnaast levert het fonds diensten op het gebied van arbo, verzuimbeleid en personeelsbeleid (bedrijfsgezondheidszorg voor het primair onderwijs, BGZ). Het opereert samen met het Participatiefonds onder de noemer VfPf.

# data[].attributes.history
Het Vervangingsfonds werd in 1992 opgericht door het ministerie van OCW en de sociale partners in het primair onderwijs op basis van de Wet op het primair onderwijs. Met de wet Beeindiging vervangingsfonds en modernisering participatiefonds is de verplichte aansluiting bij het Vf afgebouwd; de BGZ-taak is per 2023 ondergebracht bij het Participatiefonds.

# data[].attributes.name
Rijksorganisatie Beveiliging en Logistiek (RBL)

# data[].attributes.description
Rijksorganisatie die beveiligings- en logistieke diensten verzorgt voor rijksonderdelen, waaronder transport en bewaking.

# data[].attributes.longDescription
De Rijksorganisatie Beveiliging en Logistiek (RBL) verzorgt beveiliging, waardetransport, transport van gedetineerden, post- en koeriersdiensten en logistieke ondersteuning voor rijksonderdelen. De RBL is agentschap van het ministerie van BZK en bundelt taken die voorheen verspreid over meerdere organisaties werden uitgevoerd.

# data[].attributes.history
De Rijksorganisatie Beveiliging en Logistiek is een agentschap van BZK dat rijksbrede beveiligings- en logistieke diensten levert. De organisatie bundelt taken van eerdere diensten zoals FMHaaglanden en de Rijksbeveiligingsorganisatie.

# data[].attributes.name
Dienst voor het kadaster en de openbare registers (Kadaster)

# data[].attributes.description
Registreert en verstrekt gegevens over onroerend goed, eigendom en geografische kaarten in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
Het Kadaster registreert eigendom van onroerende zaken en beperkte rechten in de openbare registers en beheert de Basisregistratie Kadaster en de Basisregistratie Topografie. Notarissen, makelaars, gemeenten en burgers gebruiken de gegevens dagelijks bij onder meer woningtransacties, hypotheekinschrijvingen en ruimtelijke planning. Het Kadaster heeft hoofdkantoren in Apeldoorn en Zwolle en werkt als zelfstandig bestuursorgaan onder BZK.

# data[].attributes.history
Het Kadaster werd op 1 mei 1994 verzelfstandigd als ZBO onder de Organisatiewet Kadaster. De dienst bestaat sinds 1832 en registreert onroerend goed, rechten en geografische informatie; in 2004 werd de Topografische Dienst geïntegreerd.

# data[].attributes.longDescription
De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) voert het grootste deel van de onderwijswetten uit: DUO verstrekt studiefinanciering, int studieschulden, bekostigt scholen, registreert diploma\'s en verzorgt inburgeringsexamens. Ook beheert DUO het BRON-register en voert namens OCW de lerarenregistratie en Nuffic-erkenningen uit. Vanuit vestigingen in Groningen en elders werkt DUO voor miljoenen leerlingen, studenten en onderwijsinstellingen.

# data[].attributes.history
DUO ontstond op 1 januari 2010 uit de fusie van de Informatie Beheer Groep (IB-Groep) en het agentschap CFI van OCW. De Dienst Uitvoering Onderwijs verstrekt studiefinanciering, bekostigt onderwijsinstellingen en beheert onderwijsregisters.

# data[].attributes.description
Beheert natuurgebieden, bossen en cultuurlandschappen in eigendom van de Staat en stelt deze open voor publiek.

# data[].attributes.longDescription
Staatsbosbeheer beheert ruim 270.000 hectare natuurgebied, bos en cultuurlandschap in eigendom van de Staat en stelt deze gebieden zoveel mogelijk open voor recreatie. De organisatie werkt aan bosuitbreiding, herstel van biodiversiteit en duurzaam houtbeheer en verdient inkomsten uit pacht, hout en recreatie. Staatsbosbeheer is zelfstandig bestuursorgaan onder het ministerie van LVVN.

# data[].attributes.history
Staatsbosbeheer werd op 1 januari 1998 verzelfstandigd tot ZBO bij de Wet verzelfstandiging Staatsbosbeheer. De organisatie is in 1899 opgericht en beheert circa 270.000 hectare natuur, bos en landschap in Nederland.

# data[].attributes.description
De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) coordineert en faciliteert orgaan- en weefseldonatie en -transplantatie in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
De NTS matcht donororganen aan geschikte ontvangers, beheert de donor- en wachtlijstregistraties en ondersteunt ziekenhuizen en transplantatiecentra bij donatie- en transplantatieprocessen. Het samenwerkingsverband met Eurotransplant zorgt voor internationale uitwisseling. De NTS verzorgt daarnaast publieksvoorlichting over orgaandonatie en beheert het Donorregister-gerelateerde proces. Het hoofdkantoor staat in Leiden.

# data[].attributes.history
De NTS werd in 1997 opgericht ter uitvoering van de Wet op de orgaandonatie (Wod), die de verdeling en registratie van donororganen in Nederland regelt.

# data[].attributes.description
De Pensioen- en Uitkeringsraad (PUR) stelt beleid vast en beslist over toelating tot pensioen- en uitkeringsregelingen voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen uit de Tweede Wereldoorlog en Nederlands-Indie.

# data[].attributes.longDescription
De PUR is verantwoordelijk voor de beleidsvorming rond zeven verschillende wetten voor verzetsdeelnemers, vervolgingsslachtoffers en burger- en militaire oorlogsgetroffenen. De raad beslist over nieuwe aanvragen en adviseert de Sociale Verzekeringsbank (SVB), die de uitvoering verzorgt. De PUR bestaat uit vijf door de Kroon benoemde leden en heeft geen eigen personeel.

# data[].attributes.history
De PUR is per 1 juli 1990 bij wet ingesteld als ZBO. De huidige taken zijn sinds 1 januari 2011 geregeld in de Wet uitvoering wetten voor verzetsdeelnemers en oorlogsgetroffenen (Wuvo).

# data[].attributes.description
College ter Beoordeling van Geneesmiddelen beoordeelt en bewaakt werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit van geneesmiddelen.

# data[].attributes.longDescription
Het aCBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) beoordeelt de werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit van humane en diergeneesmiddelen voor de Nederlandse markt en ondersteunt het College bij besluiten over handelsvergunningen. Het agentschap draagt actief bij aan Europese beoordelingen via EMA-procedures, bewaakt geneesmiddelen na toelating via farmacovigilantie en publiceert productinformatie in de Geneesmiddeleninformatiebank.

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Voorzitter College ter Beoordeling van Geneesmiddelen

# data[].attributes.history
Het agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (aCBG) werd in 1996 als agentschap verzelfstandigd en ondersteunt het in 1963 ingestelde College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. Het aCBG beoordeelt de werkzaamheid, veiligheid en kwaliteit van humane en diergeneesmiddelen op de Nederlandse markt.

# data[].attributes.description
Int eigen bijdragen voor Wlz en Wmo en voert regelingen uit zoals wanbetalers zorgverzekering en onverzekerden.

# data[].attributes.longDescription
Het CAK voert diverse financiële zorgregelingen uit namens de overheid. Het int eigen bijdragen voor de Wet langdurige zorg (Wlz) en de Wmo, voert de regelingen voor wanbetalers en onverzekerden in de zorgverzekering uit en betaalt tegemoetkomingen uit zoals de Wtcg-nabestaandenregeling. Het CAK werkt samen met zorgaanbieders, gemeenten en zorgverzekeraars vanuit Den Haag.

# data[].attributes.history
Het CAK werd per 1 januari 2013 aangewezen als zelfstandig bestuursorgaan onder de Wet marktordening gezondheidszorg. Het bureau bestond sinds 1968 als Centraal Administratie Kantoor AWBZ en voert onder meer de eigen bijdragen Wlz/Wmo en de regeling onverzekerden uit.

# data[].attributes.description
Reguleert en houdt toezicht op de zorgmarkten, stelt tarieven vast en bewaakt toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlandse Zorgautoriteit reguleert en houdt toezicht op de zorgmarkten in Nederland. De NZa stelt tarieven, prestaties en bekostigingsregels vast voor de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg, bewaakt rechtmatige uitvoering door zorgverzekeraars en zorgkantoren en grijpt in bij ongewenste marktmacht. Ook monitort de NZa toegankelijkheid en wachttijden in onder meer de ggz en medisch-specialistische zorg.

# data[].attributes.history
De NZa werd op 1 oktober 2006 ingesteld op grond van de Wet marktordening gezondheidszorg. Zij ontstond uit de samenvoeging van het College Tarieven Gezondheidszorg (CTG) en het College Toezicht Zorgverzekeringen (CTZ) en is marktmeester en toezichthouder in de zorg.

# data[].attributes.description
Verzorgt de catering en bedrijfsrestauratie voor Defensie op kazernes, schepen en bij oefeningen.

# data[].attributes.longDescription
Paresto is de interne bedrijfsrestauratie en cateraar van het ministerie van Defensie. Paresto verzorgt de dagelijkse maaltijden en bedrijfsrestauraties op ruim tachtig defensielocaties in Nederland en Duitsland en levert veldkeukens en catering tijdens oefeningen. Met circa 950 medewerkers is Paresto een van de grotere contractcateraars van Nederland en werkt het nauw samen met Defensie Ondersteuningscommando.

# data[].attributes.history
Paresto werd op 1 januari 2005 agentschap van het ministerie van Defensie en verzorgt de cateringdienstverlening op defensielocaties. De organisatie ontstond uit de samenvoeging van de cateringonderdelen van krijgsmachtdelen.

# data[].attributes.name
Stichting Controle Orgaan Kwaliteits Zaken (COKZ)

# data[].attributes.description
Het COKZ is de Nederlandse controle-instantie voor zuivel, eieren en pluimveevlees en ziet toe op kwaliteit, hygiene en wettelijke eisen.

# data[].attributes.longDescription
Het COKZ voert wettelijke controles uit op zuivelproducten, consumptie-eieren en pluimveevlees en bewaakt de daarbij behorende kwaliteits- en hygienenormen. Het orgaan certificeert, inspecteert en handhaaft op basis van de Landbouwkwaliteitswet en de Warenwet, werkt nauw samen met de NVWA en beheert kwaliteitsmerken en internationale exportcertificaten voor de zuivelsector.

# data[].attributes.history
Het COKZ ontstond op 30 maart 1992 uit een fusie van het Centraal Orgaan Zuivelcontrole (COZ), het Centraal Orgaan Melkhygiene (COM) en de Regionale Organen Melkhygiene. Sinds 1994 heeft de stichting de status van ZBO; sinds 1 juli 2012 is het orgaan ook aangewezen voor controle op eieren en pluimveevlees.

# data[].attributes.description
Heft en int rijksbelastingen: inkomstenbelasting, loonheffing, omzetbelasting (btw), vennootschapsbelasting, schenk- en erfbelasting. Ruim 28.000 FTE — het grootste dienstonderdeel van het Rijk. Sinds 2020 organisatorisch gesplitst van Douane en Dienst Toeslagen.

# data[].attributes.longDescription
De Belastingdienst heft en int alle rijksbelastingen — inkomstenbelasting, loonheffing, btw, vennootschapsbelasting, schenk- en erfbelasting — en handhaaft de Wet op de Belastingen. Met ruim 28.000 FTE is het verreweg het grootste dienstonderdeel van het Rijk en keert jaarlijks meer dan €300 mrd aan belastinggelden binnen. Sinds begin 2020 zijn de Douane en Dienst Toeslagen organisatorisch verzelfstandigd binnen hetzelfde ministerie; beide hebben een eigen directeur-generaal en begrotingsartikel. De recente geschiedenis is getekend door de toeslagenaffaire (2019–heden), de herstelorganisatie UHT, ICT-legacy-vernieuwing en de verhuizing van onderdelen naar nieuwe DG-structuren.

# data[].attributes.history
De moderne Belastingdienst ontstond in 1805 toen Lodewijk Napoleon de Rijksbelastingdienst instelde. De huidige organisatiestructuur met één centrale Dienst onder het ministerie van Financiën dateert van de jaren 1990 (reorganisatie 1992–1994, later de Belastingherziening 2001). In 2020 werd de organisatie gesplitst in drie dienstonderdelen: Belastingdienst (kerntaak), Douane, en Dienst Toeslagen — alle drie binnen het ministerie van Financiën.

# data[].attributes.description
GGD voor 7 gemeenten in 't Gooi en de Vechtstreek.

# data[].attributes.description
Dienst Publiek en Communicatie verzorgt de rijksbrede publiekscommunicatie, waaronder de websites rijksoverheid.nl en Rijksoverheid-campagnes.

# data[].attributes.longDescription
De Dienst Publiek en Communicatie (DPC) coördineert de rijksbrede publiekscommunicatie vanuit het ministerie van Algemene Zaken. DPC beheert Rijksoverheid.nl, de Rijkshuisstijl, Informatie Rijksoverheid (1400) en grote landelijke campagnes zoals verkeersveiligheid en energiebesparing. Ook verzorgt de dienst media-inkoop, onderzoek naar publieksbereik en de Denk Mee-participatieplatforms voor de Rijksoverheid.

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Directeur Dienst Publiek en Communicatie

# data[].attributes.history
De Dienst Publiek en Communicatie werd op 1 januari 2007 agentschap van het ministerie van Algemene Zaken. DPC verzorgt rijksbrede publiekscommunicatie, campagnes, de Rijkshuisstijl en platforms zoals Rijksoverheid.nl.

# data[].attributes.description
Levert facilitaire dienstverlening aan rijksorganisaties in de Haagse regio, zoals catering, beveiliging en werkplekken.

# data[].attributes.longDescription
FMHaaglanden is het shared-serviceagentschap dat facilitaire dienstverlening levert aan rijksorganisaties in de regio Den Haag. De dienst verzorgt onder andere catering, schoonmaak, beveiliging, werkplekmanagement, audiovisuele diensten en receptie in tientallen rijkskantoren, waaronder ministeries op het Binnenhof en het Bezuidenhout. Samen met andere concerndienstverleners werkt FMH aan één rijksbrede facilitaire keten.

# data[].attributes.history
FMHaaglanden werd op 1 januari 2011 opgericht als agentschap van het ministerie van BZK en levert facilitair management aan departementen in de Haagse kantoren. De dienst bundelde de facilitaire organisaties van meerdere ministeries.

# data[].attributes.name
Rijksorganisatie voor Ontwikkeling Digitalisering en Innovatie (RODI)

# data[].attributes.longDescription
De Rijksorganisatie voor Ontwikkeling, Digitalisering en Innovatie (RODI) is in 2023 ontstaan uit de samenvoeging van delen van UBR en is het centrale ontwikkel- en innovatiepartnership voor de Rijksoverheid. RODI ondersteunt departementen met digitaliseringstrajecten, interim-expertise, inkoop-advies en loopbaanontwikkeling voor rijksmedewerkers. Ze richt zich expliciet op transformatieopgaven zoals data-gedreven werken en samenwerkingsplatforms.

# data[].attributes.history
De Rijksorganisatie voor Ontwikkeling Digitalisering en Innovatie is een agentschap van BZK gericht op digitalisering en innovatie binnen de rijksdienst. Zij is onderdeel van de hervorming van de rijksbrede ICT-shared-services rond SSC-ICT en Logius.

# data[].attributes.name
Huis voor klokkenluiders (Huis voor klokkenluiders)

# data[].attributes.description
Adviseert klokkenluiders en onderzoekt meldingen van misstanden in publieke en private organisaties.

# data[].attributes.longDescription
Het Huis voor Klokkenluiders is een ZBO dat werknemers adviseert die een misstand willen melden en onderzoekt benadeling van melders en vermoedens van maatschappelijke misstanden. Sinds de implementatie van de EU-klokkenluidersrichtlijn in 2023 is het mandaat verbreed en moeten werkgevers met meer dan vijftig werknemers een interne meldregeling hebben. Het Huis publiceert onderzoeksrapporten en adviseert wetgever en werkgevers.

# data[].attributes.history
Het Huis voor klokkenluiders werd op 1 juli 2016 ingesteld bij de Wet Huis voor klokkenluiders. Het ZBO adviseert werknemers die vermoedens van misstanden willen melden en kan onafhankelijk onderzoek doen naar misstanden en naar bejegening.

# data[].attributes.description
Onafhankelijke analyses over mobiliteit en transport voor het ministerie IenW.

# data[].attributes.description
Toegepast wetenschappelijk onderzoek — energie, defensie, ICT, gezondheid. Grootste RTO van Nederland.

# data[].attributes.description
Screent personen en organisaties en verstrekt onder meer Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG).

# data[].attributes.longDescription
Justis is de screeningsautoriteit van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De organisatie verstrekt jaarlijks meer dan 1,3 miljoen Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG's), beoordeelt integriteit bij vergunningen (Bibob), toetst naamswijzigingen, beheert het Centraal Register Curatele en voert controle uit op BV-oprichtingen. Screening gebeurt op basis van justitiële documentatie en andere bronnen.

# data[].attributes.history
Justis werd in 2010 agentschap van het ministerie van Justitie en was daarvoor de Dienst Justis. Het agentschap geeft onder meer Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG) af en houdt toezicht op rechtspersonen, bewind- en curatorschappen en Bibob-adviezen.

# data[].attributes.name
College van Toezicht Auteursrechten (CvTA)

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op collectieve beheersorganisaties voor auteurs- en naburige rechten.

# data[].attributes.longDescription
Het College van Toezicht collectieve beheersorganisaties Auteurs- en naburige rechten (CvTA) houdt toezicht op Collectieve Beheersorganisaties zoals Buma/Stemra, Sena en Lira. Het CvTA beoordeelt of CBO's zich houden aan de Wet toezicht en geschillenbeslechting collectieve beheersorganisaties, inclusief transparantie, redelijkheid van tarieven en goed bestuur. Het college brengt jaarlijks toezichtrapporten uit.

# data[].attributes.history
Het College van Toezicht Auteursrechten werd op 15 juli 2003 ingesteld bij de Wet toezicht en geschillenbeslechting collectieve beheersorganisaties auteurs- en naburige rechten. Het ZBO houdt toezicht op collectieve beheersorganisaties als Buma/Stemra en Sena.

# data[].attributes.description
Behandelt geschillen tussen huurders en verhuurders over huurprijs, onderhoud en servicekosten van woonruimte.

# data[].attributes.longDescription
De Huurcommissie is het zelfstandig bestuursorgaan dat geschillen beslecht tussen huurders en verhuurders over huurprijzen, servicekosten, onderhoud en (sinds 2023) goed verhuurderschap. Zaakbehandeling gebeurt in hoor-zittingen door een zittingscommissie met onafhankelijke voorzitter en leden namens huurders en verhuurders. Uitspraken binden partijen tenzij binnen acht weken beroep wordt ingesteld bij de kantonrechter.

# data[].attributes.history
De Huurcommissie werd per 1 juli 2010 een ZBO onder de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte; daarvoor bestonden er regionale huurcommissies sinds 1979. Zij doet uitspraken in geschillen tussen huurders en verhuurders over huurprijs, servicekosten en onderhoud.

# data[].attributes.description
Voert pensioenen en uitkeringen uit voor oud-ambtenaren en militairen uit voormalig Nederlands-Indië en hun nabestaanden.

# data[].attributes.longDescription
De Stichting Administratie Indonesische Pensioenen (SAIP) voert in opdracht van BZK de pensioenregeling uit voor voormalig overheidspersoneel uit Nederlands-Indië en nabestaanden. De doelgroep vergrijst snel en de organisatie is zeer klein; kerntaken zijn uitbetaling, levensbewijzen en correspondentie met rechthebbenden wereldwijd. Uitvoering gebeurt onder toezicht van het ministerie van BZK.

# data[].attributes.history
De Stichting Administratie Indonesische Pensioenen (SAIP) is in 1956 opgericht om de pensioenen en uitkeringen uit te voeren die voortkomen uit de Nederlands-Indische periode. Zij voert onder meer de regelingen WUV, WUBO en de Wet op het Indisch Pensioen uit.

# data[].attributes.description
Agri, voedsel, natuur, visserij-onderzoek. Onderdeel Wageningen University & Research.

# data[].attributes.description
Luchtvaart en ruimtevaart — veiligheid, duurzaamheid, simulatie.

# data[].attributes.description
Genootschap + 15 wetenschappelijke instituten (Huygens, NIOD, Meertens, NIOZ). Advies aan Rijk over wetenschap.

# data[].attributes.description
Onderzoek naar maatschappelijke impact van wetenschap en technologie. Onder KNAW.

# data[].attributes.description
Int partner- en kinderalimentatie en ouderbijdragen voor jeugdhulp namens overheid en gerechtigden.

# data[].attributes.longDescription
Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO) is een ZBO dat op verzoek van de verzorgende ouder kinderalimentatie en partneralimentatie int bij debiteuren die niet betalen. Ook voert het LBIO de ouderbijdragen jeugdhulp uit en int het internationale alimentatie via bilaterale verdragen. De organisatie draagt geïnde bedragen direct af aan de rechthebbende.

# data[].attributes.history
Het LBIO werd per 1 januari 1997 zelfstandig bestuursorgaan op grond van de Wet LBIO. Het bureau int achterstallige kinder- en partneralimentatie en ouderbijdragen jeugdhulp en is voortgekomen uit de Raden voor de Kinderbescherming.

# data[].attributes.name
Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV)

# data[].attributes.description
Ondersteunt de veiligheidsregio's met onderzoek, opleidingen en expertise op het gebied van brandweerzorg en crisisbeheersing.

# data[].attributes.longDescription
Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) is sinds 2022 de opvolger van het Instituut Fysieke Veiligheid en werkt voor de 25 veiligheidsregio's, brandweer en GHOR. Het NIPV verzorgt vakopleidingen en oefeningen, doet kennis- en onderzoeksprogramma's, en beheert landelijk materieel zoals specialistische voertuigen. Ook ondersteunt het NIPV crisisbeheersing en rampenbestrijding door kennisproducten en handreikingen.

# data[].attributes.history
Het NIPV ontstond op 1 juli 2022 door naamswijziging van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV). Het IFV was in 2013 gevormd uit het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra, het Nederlands bureau brandweerexamens en de Landelijke Faciliteit Rampenbestrijding.

# data[].attributes.description
Organiseert gesubsidieerde rechtsbijstand en mediation voor mensen die een advocaat of mediator niet zelf kunnen betalen.

# data[].attributes.longDescription
De Raad voor Rechtsbijstand (RvR) organiseert de gesubsidieerde rechtsbijstand: hij toetst inkomens- en vermogenseisen, verleent toevoegingen aan advocaten en mediators en betaalt hen uit. Ook beheert de Raad het register van het Juridisch Loket, toezicht op specialisaties en het stelsel van piketregelingen (verhoorbijstand). Jaarlijks behandelt de Raad honderdduizenden toevoegingsaanvragen.

# data[].attributes.history
De Raad voor Rechtsbijstand werd per 1 juli 2010 een landelijk ZBO onder de gewijzigde Wet op de rechtsbijstand, waarmee de vijf regionale raden (sinds 1994) werden samengevoegd. De raad verstrekt toevoegingen voor gesubsidieerde rechtsbijstand en mediation.

# data[].attributes.description
Verdeelt slots op gecoördineerde Nederlandse luchthavens en bewaakt het gebruik van start- en landingstijden.

# data[].attributes.longDescription
Airport Coordination Netherlands (ACNL) is als ZBO aangewezen als slotcoördinator voor Schiphol, Rotterdam The Hague Airport en Eindhoven Airport. ACNL verdeelt start- en landingstijden (slots) volgens de EU-Slotverordening en Worldwide Airport Slot Guidelines en ziet toe op feitelijk gebruik. De organisatie is onafhankelijk en wordt gefinancierd door de luchtvaartmaatschappijen.

# data[].attributes.history
Airport Coordination Netherlands werd in 1998 opgericht als onafhankelijke stichting voor de slotcoördinatie van gecoördineerde Nederlandse luchthavens. Het ZBO verdeelt start- en landingsrechten op Schiphol, Rotterdam en Eindhoven op basis van de EU-slotverordening 95/93.

# data[].attributes.description
Verleent vergunningen en houdt toezicht op nucleaire installaties, radioactieve stoffen en stralingsbescherming.

# data[].attributes.longDescription
De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) verleent vergunningen en houdt toezicht op de nucleaire installaties in Nederland (zoals kerncentrale Borssele en de onderzoeksreactoren in Petten en Delft), radioactieve stoffen en stralingsbescherming. De ANVS adviseert over nieuwbouw van kerncentrales en vertegenwoordigt Nederland in IAEA- en Western European Nuclear Regulators Association-gremia. Het fte-cijfer betreft alleen de aangewezen bestuursleden; het ondersteunend bureau telt ca. 130 medewerkers.

# data[].attributes.history
De ANVS werd op 1 januari 2017 een ZBO onder de Kernenergiewet. Zij ontstond in 2015 door samenvoeging van de Kernfysische Dienst, de afdeling Straling, Nucleair en Transport en taken van andere toezichthouders en ziet toe op nucleaire veiligheid en stralingsbescherming.

# data[].attributes.name
Raad voor de leefomgeving en infrastructuur

# data[].attributes.description
Strategisch adviescollege voor regering en parlement over duurzame ontwikkeling van leefomgeving en infrastructuur — klimaat, ruimte, water, wonen, mobiliteit.

# data[].attributes.history
Ontstaan op 1 januari 2012 uit samenvoeging van de VROM-raad, de Raad voor Verkeer en Waterstaat en de Raad voor het Landelijk Gebied.

# data[].attributes.description
Invoer- en uitvoercontrole, accijns, drugssmokkel-bestrijding in havens en luchthavens. Circa 5.000 FTE. Werd in 2020 organisatorisch losgetrokken van de Belastingdienst maar blijft binnen Financiën.

# data[].attributes.longDescription
De Douane controleert het fysieke goederenverkeer aan de EU-buitengrenzen, heft invoerrechten en accijnzen (alcohol, tabak, minerale oliën), en handhaaft een brede portefeuille van niet-fiscale regelgeving: sancties, drugs- en wapensmokkel, namaakproducten, CITES-beschermde soorten, voedselveiligheid, en afvaltransport. Operationele focus ligt in de havens van Rotterdam (grootste container-douane van Europa) en op Schiphol. Ruim 5.500 FTE en een sterk uniformeerde cultuur vergelijkbaar met politie of marechaussee.

# data[].attributes.history
De Nederlandse Douane is een van de oudste overheidsorganisaties — haar moderne vorm stamt uit de Franse tijd (1805) maar haar wortels gaan terug tot de middeleeuwse tolheffing. Vanaf 1993 (interne markt EU) verdween de douane aan binnen-EU-grenzen en verschoof de focus naar de EU-buitengrens. In 2020 organisatorisch verzelfstandigd binnen Financiën met eigen DG, los van de kern-Belastingdienst.

# data[].attributes.description
Accrediteert laboratoria, inspectie- en certificerende instellingen op basis van internationale normen.

# data[].attributes.longDescription
De Raad voor Accreditatie (RvA) is de nationale accreditatie-instantie onder de Europese Accreditatieverordening (EG) 765/2008. De RvA beoordeelt en accrediteert laboratoria, inspectie-instellingen, certificerende instellingen en verificatie-instanties conform ISO/IEC-normen. Accreditatie is vaak een wettelijke voorwaarde voor taken zoals keuring van bouwproducten, medische laboratoria en voedselveiligheid.

# data[].attributes.history
De Raad voor Accreditatie werd per 1 januari 2010 bij de Wet aanwijzing nationale accreditatie-instantie aangewezen als ZBO dat de Europese accreditatieverordening 765/2008 uitvoert. De stichting zelf bestaat sinds 1995 uit een fusie van de Raad voor Certificatie en de Nederlandse Kalibratie Organisatie.

# data[].attributes.description
Beheert het wettelijke register van architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschaps- en interieurarchitecten.

# data[].attributes.longDescription
Het Bureau Architectenregister (BA) beheert het wettelijk architectenregister conform de Wet op de architectentitel. Alleen wie is ingeschreven mag de beschermde titels architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect of interieurarchitect voeren. Het Bureau toetst opleidings- en ervaringseisen en handhaaft op onterecht gebruik. Jaarlijks staan circa 12.000 beroepsbeoefenaren ingeschreven.

# data[].attributes.history
Het Bureau Architectenregister werd op 1 juli 2011 ingesteld op grond van de Wet op de architectentitel. De stichting beheert het wettelijk register van architecten, stedenbouwkundigen, tuin- en landschapsarchitecten en interieurarchitecten.

# data[].attributes.description
Stimuleert actieve cultuurdeelname en amateurkunst met subsidies aan makers en organisaties.

# data[].attributes.longDescription
Het Fonds voor Cultuurparticipatie stimuleert actieve culturele deelname van burgers via subsidies voor amateurkunst, cultuureducatie en volkscultuur. Kernprogramma's zijn Cultuureducatie met Kwaliteit, Jij maakt het mee en regelingen voor erfgoedparticipatie, samen goed voor tientallen miljoenen per jaar. Het fonds werkt samen met gemeenten, provincies en maatschappelijke partners.

# data[].attributes.history
Het Fonds voor Cultuurparticipatie is op 1 januari 2009 opgericht onder de Wet op het specifiek cultuurbeleid. Het ZBO financiert projecten op het gebied van cultuureducatie, amateurkunst en participatie aan cultuur.

# data[].attributes.description
Nationale bibliotheek die het Nederlandse gedrukte en digitale erfgoed verzamelt, bewaart en beschikbaar stelt.

# data[].attributes.longDescription
De Koninklijke Bibliotheek is de nationale bibliotheek van Nederland en coördineert het nationale bibliotheeknetwerk conform de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen. De KB beheert de depotcollectie van alle Nederlandse publicaties, het websitearchief en erfgoedcollecties als de Middelnederlandse handschriften. Digitale diensten omvatten Delpher (historische kranten), de Nationale Bibliotheekcatalogus en e-books voor bibliotheekleden.

# data[].attributes.history
De Koninklijke Bibliotheek werd in 1993 verzelfstandigd als ZBO onder de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. De KB bestaat sinds 1798 en is de nationale bibliotheek van Nederland; sinds 2015 coördineert zij ook het openbare bibliothekenstelsel.

# data[].attributes.name
Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie (NIWO)

# data[].attributes.description
Verleent vergunningen voor beroepsgoederenvervoer over de weg en voor afvalstoffenvervoer.

# data[].attributes.longDescription
De NIWO (Nationale en Internationale Wegvervoer Organisatie) verleent vergunningen voor beroepsgoederenvervoer over de weg in binnen- en buitenland en geeft Eurovergunningen, CEMT-vergunningen en ritmachtigingen uit. Daarnaast beheert de NIWO de VIHB-lijst voor vervoerders en inzamelaars van afvalstoffen. De ZBO toetst op betrouwbaarheid, financiële draagkracht en vakbekwaamheid conform de EU-verordeningen.

# data[].attributes.history
De NIWO werd opgericht in 1954 als uitvoeringsinstantie voor de vergunningverlening in het beroepsgoederenvervoer over de weg. Het ZBO verleent Eurovergunningen, vergunningen voor afvalvervoer en cabotage.

# data[].attributes.description
Onafhankelijk economisch onderzoeksbureau, dienstonderdeel van EZK. Maakt de Macro Economische Verkenning en doorrekeningen van verkiezingsprogramma's. Rond 170 FTE.

# data[].attributes.longDescription
Het Centraal Planbureau (CPB) maakt economische analyses en prognoses voor het kabinet, parlement en ambtelijke top. Kernproducten: Macro Economische Verkenningen (MEV, bij Miljoenennota), Centraal Economisch Plan (CEP, maart), doorrekeningen van verkiezingsprogramma's (Keuzes in Kaart), coalitieakkoorden en beleidsvoorstellen. Met circa 170 FTE relatief klein maar invloedrijk: CPB-doorrekeningen zijn de de-facto standaard voor fiscaal beleid in Nederland. Onafhankelijk in taakvervulling, formeel dienstonderdeel van EZK.

# data[].attributes.history
Opgericht op 15 september 1945 door Jan Tinbergen in opdracht van minister Hein Vos (Handel, Nijverheid en Scheepvaart). Het werd een van de eerste nationale planbureaus ter wereld; Tinbergens werk over econometrische modellering leverde hem in 1969 de eerste Nobelprijs Economie op.

# data[].attributes.description
Stimuleert met financiële bijdragen de beeldende kunst en het cultureel erfgoed in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
Het Mondriaan Fonds is het publieke stimuleringsfonds voor beeldende kunst en cultureel erfgoed. Het fonds verstrekt subsidies aan kunstenaars, bemiddelaars, musea en presentatie-instellingen, waaronder werkbijdragen, aankoopregelingen voor museale collecties, internationale residenties en projectsubsidies voor erfgoed. Het budget bedraagt ruim 30 miljoen euro per jaar.

# data[].attributes.history
Het Mondriaan Fonds is op 1 januari 2012 ontstaan uit de fusie van de Mondriaan Stichting (1994) en het Fonds BKVB (Fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst). Het ZBO subsidieert beeldende kunst, cultureel erfgoed en bijzondere projecten.

# data[].attributes.description
Financiert wetenschappelijk onderzoek aan Nederlandse universiteiten en instituten en bevordert kwaliteit en samenwerking.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) financiert wetenschappelijk onderzoek aan universiteiten en kennisinstellingen en beheert nationale onderzoeksinfrastructuren. Met een jaarbudget van ruim 1,2 miljard euro verdeelt NWO middelen via programma's als de Nationale Wetenschapsagenda, de Vernieuwingsimpuls (Veni/Vidi/Vici) en Open Competitie. NWO omvat ook de nationale instituten NIOZ, CWI, Nikhef, ASTRON en SRON.

# data[].attributes.history
NWO werd op 1 februari 1988 ingesteld bij de NWO-wet als opvolger van ZWO, de Nederlandse Organisatie voor Zuiver-Wetenschappelijk Onderzoek (1950). Het ZBO financiert wetenschappelijk onderzoek aan Nederlandse universiteiten en instituten.

# data[].attributes.description
Erkent leerbedrijven, onderhoudt de kwalificatiestructuur mbo en levert arbeidsmarktinformatie voor het beroepsonderwijs.

# data[].attributes.longDescription
De Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) is een ZBO dat de kwalificatiestructuur voor het mbo beheert, erkent leerbedrijven en onderhoudt informatievoorziening over de arbeidsmarkt. SBB erkent jaarlijks ruim 250.000 leerbedrijven voor stage en leerbanen en brengt arbeidsmarktbarometers uit per sector. Het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van onderwijs en bedrijfsleven.

# data[].attributes.history
SBB werd op 1 augustus 2015 aangewezen als ZBO bij de gewijzigde Wet educatie en beroepsonderwijs. De organisatie was in 2012 ontstaan uit samenvoeging van de zeventien kenniscentra beroepsonderwijs en houdt zich bezig met kwalificatiedossiers en erkenning van leerbedrijven.

# data[].attributes.description
Stimuleert met subsidies vormgeving, architectuur, digitale cultuur en cross-overs binnen de creatieve industrie.

# data[].attributes.longDescription
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is het cultuurfonds voor vormgeving, architectuur, digitale cultuur en interdisciplinaire projecten. Het fonds verleent subsidies aan ontwerpers, studio's en instellingen via regelingen als Talentontwikkeling, Open Oproepen en meerjarige programma's. De jaarlijkse begroting bedraagt circa 18 miljoen euro, waarvan een groot deel uit het OCW-cultuurbudget.

# data[].attributes.history
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is per 1 januari 2013 ontstaan uit de fusie van het Stimuleringsfonds voor Architectuur en het Fonds BKVB-onderdeel vormgeving. Het ZBO subsidieert architectuur, vormgeving, digitale cultuur en interdisciplinaire creatieve projecten.

# data[].attributes.description
Onafhankelijk sociaal-wetenschappelijk onderzoeksinstituut, dienstonderdeel van VWS. Bekend van de Sociale Staat van Nederland. Rond 120 FTE.

# data[].attributes.longDescription
Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) doet onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar het sociaal-cultureel welzijn van Nederlanders — armoede, eenzaamheid, integratie, vrijetijdsbesteding, vertrouwen in instituties. Bekend van de tweejaarlijkse 'De Sociale Staat van Nederland' en thematische rapporten over Wmo, jeugdzorg en onderwijs. Circa 120 FTE; levert input voor kabinetsbeleid via rapporten aan Kamer en ministeries. Dienstonderdeel van VWS met een eigen wettelijke basis in de Regeling van het SCP.

# data[].attributes.history
Opgericht op 30 maart 1973 bij Koninklijk Besluit onder minister van CRM (Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk) Marga Klompé. Oorspronkelijk als sociaal-wetenschappelijk pendant van het CPB. Na opheffing van het ministerie van CRM in 1982 verhuisd naar VWS.

# data[].attributes.name
College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb)

# data[].attributes.description
Beoordeelt en laat gewasbeschermingsmiddelen en biociden toe op de Nederlandse markt.

# data[].attributes.longDescription
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt en besluit over de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden in Nederland, conform de EU-verordeningen 1107/2009 en 528/2012. Het Ctgb is ook aangewezen als beoordelende lidstaat voor tal van Europese werkzame stoffen. Toelatingsbesluiten worden in een openbaar register gepubliceerd.

# data[].attributes.history
Het Ctgb werd op 17 oktober 2007 ZBO onder de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en is opvolger van het in 1962 ingestelde CTB. Het college beoordeelt en registreert gewasbeschermingsmiddelen en biociden voor de Nederlandse markt.

# data[].attributes.description
Keurt bloembollen en vaste planten op gezondheid, kwaliteit en rasechtheid ten behoeve van handel en export.

# data[].attributes.longDescription
De Stichting Bloembollenkeuringsdienst (BKD) is het ZBO dat keurt en certificeert bloembollen en bolbloemen op kwaliteit, gezondheid en rasidentiteit conform EU-richtlijnen en de Plantgezondheidswet. Jaarlijks inspecteert de BKD duizenden hectares velden en miljoenen partijen exportbollen, met name in Noord-Holland en Flevoland. De BKD is ook aangewezen als officiële autoriteit voor fytosanitaire exportcertificaten voor bloembollen.

# data[].attributes.history
De Bloembollenkeuringsdienst (BKD) werd in 1923 opgericht als keuringsdienst voor bloembolgewassen. De stichting is ZBO onder de Landbouwkwaliteitswet en keurt bloembolgewassen op rasechtheid en gezondheid.

# data[].attributes.name
Stichting Centraal Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden in de Zuivel (COKZ)

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op de kwaliteit van zuivel- en eiproducten en certificeert export daarvan.

# data[].attributes.longDescription
De Stichting COKZ (Centraal Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden in de Zuivel) is het ZBO dat namens LVVN toeziet op kwaliteit van zuivelproducten, consumptie-eieren en geharmoniseerde EU-eierproducten. COKZ controleert producenten en handelaren, geeft exportcertificaten af en beheert registers. Voor zuivel is de rol mede gekoppeld aan de Landbouwkwaliteitswet.

# data[].attributes.history
Het COKZ werd in 1981 opgericht als centraal orgaan voor kwaliteitstoezicht in de zuivel- en eierenketen. De stichting is ZBO onder de Landbouwkwaliteitswet en ziet toe op kwaliteitseisen voor zuivel- en eiproducten.

# data[].attributes.description
Controleert groente, fruit en bloemen op handelsnormen en verzorgt fytosanitaire exportinspecties.

# data[].attributes.longDescription
Het Kwaliteits-Controle-Bureau (KCB) is het ZBO dat inspecteert of verse groenten, fruit en champignons voldoen aan de EU-handelsnormen bij invoer, export en de binnenlandse handel. Ook is het KCB betrokken bij fytosanitaire exportcertificaten. Inspecteurs werken op afzetpunten zoals veilingen, importterminals en groothandels. Financiering gebeurt via heffingen aan de sector.

# data[].attributes.history
Het KCB werd opgericht in 1979 als keuringsdienst voor groenten en fruit. De stichting is ZBO onder de Landbouwkwaliteitswet en controleert de handelsnormen voor verse groenten, fruit en bloemen en planten.

# data[].attributes.description
Certificeert en controleert biologische productie, verwerking en handel in Nederland.

# data[].attributes.longDescription
Stichting Skal Biocontrole is het ZBO dat in Nederland de biologische productie toetst en certificeert conform EU-verordening 2018/848. Skal inspecteert biologische boeren, verwerkers, importeurs en detaillisten en verleent het Europese biologische logo. Alleen producten met een Skal-certificaat mogen in Nederland als 'biologisch' worden verkocht. Skal is gevestigd in Zwolle.

# data[].attributes.history
Skal Biocontrole werd in 1985 opgericht om de biologische productiemethode te certificeren. De stichting is in Nederland bij de Landbouwkwaliteitswet aangewezen als controleorgaan voor biologische productie conform de EU-verordening 2018/848.

# data[].attributes.description
Stelt de eindtermen vast voor de accountantsopleidingen en accrediteert de betreffende onderwijsinstellingen.

# data[].attributes.longDescription
De Commissie Eindtermen Accountantsopleiding (CEA) stelt de eindtermen vast voor de opleidingen tot registeraccountant (RA) en accountant-administratieconsulent (AA) en wijst opleidingsinstellingen aan die deze opleidingen mogen verzorgen. Ook beheert de CEA het praktijkstage-stelsel en geeft zij vrijstellingen. Het is een klein ZBO met enkele ondersteunende medewerkers naast de commissieleden.

# data[].attributes.history
De CEA werd in 2007 ingesteld bij de Wet toezicht accountantsorganisaties en de Wet op het accountantsberoep. Het ZBO stelt de eindtermen vast voor de theoretische en praktijkopleidingen tot registeraccountant en accountant-administratieconsulent.

# data[].attributes.description
Uitvoeringsorganisatie voor registers en vergunningen in de zorg, zoals BIG-register en UZI-pas.

# data[].attributes.longDescription
Het CIBG is het uitvoeringsagentschap van VWS dat ruim 25 registers en vergunningstrajecten in de zorg beheert. Bekende producten zijn het BIG-register voor zorgverleners, de UZI-pas voor veilig toegang tot zorg-ICT, het Donorregister en het Landelijk Register Kinderopvang. Daarnaast voert CIBG taken uit voor de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) en het kwaliteitsregister verpleegkundigen.

# data[].attributes.history
Het CIBG werd per 1 januari 2003 een baten-lastendienst (agentschap) van het ministerie van VWS. De organisatie is voortgekomen uit het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg en voert onder meer het BIG-register en het UZI-register uit.

# data[].attributes.description
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu verricht onderzoek en advies over volksgezondheid, infectieziekten en milieu.

# data[].attributes.longDescription
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) doet onderzoek en geeft beleidsadvies over volksgezondheid, infectieziektebestrijding, leefomgeving en milieu. Het RIVM coördineert het Rijksvaccinatieprogramma, de nationale bevolkingsonderzoeken en speelde een centrale rol tijdens de COVID-19-pandemie. Het instituut werkt onder het ministerie van VWS vanuit Bilthoven en, vanaf 2026, een nieuwe campus in Utrecht.

# data[].attributes.history
Het RIVM werd op 1 januari 2004 agentschap van het ministerie van VWS. Het instituut ontstond in 1984 uit de fusie van het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid (RIV, 1909) met het RID en enkele andere diensten, en vormt sindsdien het kenniscentrum voor volksgezondheid en milieu.

# data[].attributes.description
Beoordeelt of mensen recht hebben op zorg vanuit de Wet langdurige zorg.

# data[].attributes.longDescription
Het Centrum indicatiestelling zorg (CIZ) beoordeelt onafhankelijk of mensen recht hebben op zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), bijvoorbeeld voor verpleeghuiszorg of zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Het CIZ beoordeelt jaarlijks honderdduizenden aanvragen en werkt vanuit meerdere regiokantoren. Het bureau is een zelfstandig bestuursorgaan onder het ministerie van VWS.

# data[].attributes.history
Het CIZ werd per 1 januari 2015 onder de Wet langdurige zorg een publiekrechtelijk ZBO. De organisatie was in 2005 opgericht als stichting die landelijk de indicatiestelling voor de AWBZ overnam van regionale indicatieorganen.

# data[].attributes.description
Voert het nationale anti-dopingbeleid uit met controles, voorlichting en handhaving in de sport.

# data[].attributes.longDescription
De Dopingautoriteit is de nationale anti-dopingorganisatie die controles uitvoert bij sporters, opleidingen en voorlichting verzorgt en zaken onderzoekt op basis van de Wet uitvoering antidopingbeleid. Jaarlijks worden duizenden monsters afgenomen binnen en buiten wedstrijdverband, conform de World Anti-Doping Code. De organisatie beheert ook de nationale dispensatielijn en de dopingwaarschuwingslijst voor supplementen.

# data[].attributes.history
De Dopingautoriteit werd op 1 januari 2006 opgericht als fusie van het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo, 1989) en de Stichting Doping Controle Nederland (DoCoNed). Zij voert het nationale anti-dopingbeleid uit en werd in 2019 in de Wet uitvoering antidopingbeleid als ZBO verankerd.

# data[].attributes.name
ZorgOnderzoek Nederland / Medische Wetenschappen (ZonMw)

# data[].attributes.description
Financiert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie en stimuleert toepassing van kennis in praktijk en beleid.

# data[].attributes.longDescription
ZonMw financiert gezondheidsonderzoek en stimuleert het gebruik van de kennis in beleid en praktijk. Namens VWS en NWO beheert de organisatie honderden programma's, van preventie en ggz tot geneesmiddelen en ouderenzorg, met een jaarlijks budget van enkele honderden miljoenen euro. Subsidies gaan naar universiteiten, umc's, hogescholen en praktijkpartijen op basis van peer review.

# data[].attributes.history
ZonMw werd in 2001 gevormd door de samenvoeging van ZorgOnderzoek Nederland (ZON, 1998) en het gebied Medische Wetenschappen van NWO. De organisatie financiert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie in opdracht van VWS en NWO.

# data[].attributes.description
Adviseert over het basispakket van de Zorgverzekeringswet en de Wlz en bevordert kwaliteit van zorg.

# data[].attributes.longDescription
Zorginstituut Nederland bepaalt welke zorg in het basispakket van de Zorgverzekeringswet en in de Wet langdurige zorg hoort en beheert het Zorgverzekeringsfonds en Fonds langdurige zorg. Het instituut adviseert de minister over pakketbeheer, stimuleert kwaliteit via het Register en verdeelt risicoverevening over zorgverzekeraars. Een kerninstrument is de pakketsluis voor dure geneesmiddelen.

# data[].attributes.history
Zorginstituut Nederland is op 1 april 2014 ontstaan uit het College voor zorgverzekeringen (CVZ, 1999), dat op zijn beurt de Ziekenfondsraad (1949) opvolgde. Het ZBO beheert het verzekerd pakket van de Zvw en Wlz en adviseert over kwaliteit en pakketbeheer.

# data[].attributes.description
Int boetes, transacties en strafbeschikkingen en coördineert de executie van straffen en maatregelen.

# data[].attributes.longDescription
Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) int boetes, transacties, strafbeschikkingen en schadevergoedingsmaatregelen en coördineert de executie van straffen en maatregelen binnen de strafrechtsketen. Het CJIB werkt daarbij samen met politie, OM, reclassering en DJI en verwerkt jaarlijks miljoenen zaken. Vanuit Leeuwarden voert het CJIB ook niet-strafrechtelijke inningen uit voor onder meer CAK en CBR.

# data[].attributes.history
Het CJIB werd op 1 januari 1996 agentschap van het ministerie van Justitie. Het was in 1990 opgericht in Leeuwarden om de inning van verkeersboetes (Wet Mulder) centraal uit te voeren en int nu ook strafrechtelijke geldelijke sancties en schadevergoedingen.

# data[].attributes.longDescription
De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) voert namens het ministerie van JenV vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen uit. DJI beheert penitentiaire inrichtingen, justitiële jeugdinrichtingen, tbs-klinieken en detentiecentra voor vreemdelingenbewaring. Met ruim 16.000 medewerkers en circa tien- tot elfduizend ingeslotenen per dag is DJI een van de grootste uitvoeringsorganisaties binnen Justitie; de organisatie kampt al jaren met capaciteits- en personeelstekorten.

# data[].attributes.history
De Dienst Justitiële Inrichtingen werd per 1 januari 1995 gevormd door de samenvoeging van de directies Gevangeniswezen, TBS en Jeugdinrichtingen van het ministerie van Justitie. DJI is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en -benemende maatregelen.

# data[].attributes.description
Justitiële Informatiedienst beheert persoons- en strafrechtelijke gegevens en levert informatie aan ketenpartners.

# data[].attributes.longDescription
De Justitiële Informatiedienst (Justid) beheert centrale persoons- en strafrechtelijke informatievoorzieningen zoals de Justitiële Documentatie (strafblad), het Centraal Digitaal Depot en de identificatie van verdachten via vingerafdrukken (HAVANK). Justid zorgt voor betrouwbare gegevensuitwisseling tussen politie, OM, rechtspraak en ketenpartners. Het agentschap in Almelo levert hierbij 24/7 dienstverlening.

# data[].attributes.history
De Justitiële Informatiedienst werd per 1 juli 2011 agentschap van het ministerie van Veiligheid en Justitie. De organisatie is voortgekomen uit de Justitiële Documentatiedienst en beheert onder meer de Justitiële Documentatie, het Centraal Digitaal Depot en het VIP.

# data[].attributes.description
Nederlands Forensisch Instituut verricht forensisch onderzoek ten behoeve van opsporing en rechtspraak.

# data[].attributes.longDescription
Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) is het forensisch laboratorium van JenV in Den Haag en levert forensisch onderzoek aan politie, OM en rechtspraak. Jaarlijks behandelt het NFI duizenden zaken op terreinen als DNA, toxicologie, digitale sporen, handschrift, wapens, explosieven en verkeersongevallenanalyse. Ook doet het NFI onderzoek naar nieuwe forensische methoden en werkt het mee aan internationale capaciteiten via het FBI- en Europol-netwerk.

# data[].attributes.history
Het Nederlands Forensisch Instituut werd op 1 januari 2004 agentschap van het ministerie van Justitie. Het ontstond in 1999 uit de fusie van het Gerechtelijk Laboratorium (1945) in Rijswijk en het Laboratorium voor Gerechtelijke Pathologie, en levert forensisch onderzoek voor politie en justitie.

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op notarissen, gerechtsdeurwaarders en op Wwft-verplichtingen bij accountants en belastingadviseurs.

# data[].attributes.longDescription
Het Bureau Financieel Toezicht (BFT) houdt integraal toezicht op notarissen en gerechtsdeurwaarders en is daarnaast Wwft-toezichthouder op notarissen, accountants, belastingadviseurs en administratiekantoren. Het BFT toetst financiële soliditeit, kwaliteit en naleving van anti-witwasverplichtingen, en kan tuchtklachten indienen. De organisatie is gevestigd in Utrecht en wordt gefinancierd uit opslagen op de ondertoezichtstaande beroepen.

# data[].attributes.history
Het BFT werd op 1 oktober 1999 ingesteld op grond van de Wet op het notarisambt als zelfstandig bestuursorgaan. Sinds 2013 houdt het ook integraal toezicht op gerechtsdeurwaarders en is het Wwft-toezichthouder voor notarissen, deurwaarders en accountants.

# data[].attributes.name
Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)

# data[].attributes.description
Vangt asielzoekers op tijdens hun asielprocedure en begeleidt hen naar integratie of terugkeer.

# data[].attributes.longDescription
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zorgt voor de opvang, begeleiding en uitstroom van asielzoekers tijdens hun asielprocedure. Het COA beheert aanmeldcentra, procesopvang- en regulierelocaties door heel Nederland en bood eind 2024 opvang aan tienduizenden bewoners. De organisatie werkt nauw samen met IND, DT&V en gemeenten en opereert al jaren boven haar reguliere capaciteit.

# data[].attributes.history
Het COA werd op 1 juli 1994 ingesteld bij de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers. De organisatie nam de opvangtaken over van de stichting ROA en is verantwoordelijk voor opvang, begeleiding en uitplaatsing van asielzoekers in Nederland.

# data[].attributes.description
Beoordeelt en registreert gerechtelijk deskundigen voor het uitbrengen van rapportages in strafzaken.

# data[].attributes.longDescription
Het Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen (NRGD) toetst en registreert deskundigen die in strafzaken rapporteren aan politie, OM en rechter. Toelating gebeurt op basis van normen per deskundigheidsgebied (DNA, toxicologie, forensische psychiatrie e.d.), getoetst door onafhankelijke toetsingscommissies. Alleen in het NRGD geregistreerde deskundigen mogen op grond van artikel 51k Sv als gerechtelijk deskundige worden benoemd.

# data[].attributes.history
Het NRGD werd op 1 januari 2010 ingesteld bij de Wet deskundige in strafzaken. Het College gerechtelijk deskundigen beheert het openbare register van gerechtelijk deskundigen en toetst hun kwaliteit.

# data[].attributes.description
Verzorgt initieel en postinitieel onderwijs en onderzoek voor de Nederlandse politie.

# data[].attributes.longDescription
De Politieacademie is het kennis- en opleidingsinstituut voor de Nederlandse politie en een ZBO onder JenV. Ze verzorgt het volledige politieonderwijs, van basisopleiding voor agent tot leiderschapsprogramma's en masteropleidingen, en doet toegepast onderzoek voor politiepraktijk. Opleidingen vinden plaats op locaties in Apeldoorn, Amsterdam en elders; jaarlijks stromen duizenden studenten in.

# data[].attributes.history
De Politieacademie werd op 1 april 2002 ingesteld bij de Wet op het LSOP en het politieonderwijs. Zij kwam voort uit het Landelijk Selectie- en Opleidingsinstituut Politie (1992) en de Nederlandse Politie Academie en verzorgt het politieonderwijs.

# data[].attributes.description
Levert ICT-diensten en maatwerkapplicaties aan het ministerie van Economische Zaken en andere rijksorganisaties.

# data[].attributes.longDescription
DICTU (Dienst ICT Uitvoering) is het ICT-agentschap van het ministerie van Economische Zaken en levert hosting, werkplekken, ontwikkel- en beheerdiensten en maatwerkapplicaties aan onder meer RVO, NVWA, Staatsbosbeheer en het ministerie zelf. De dienst is gevestigd in Den Haag en Assen en bouwt en beheert grote uitvoeringssystemen voor regelingen op het gebied van landbouw, energie en innovatie.

# data[].attributes.history
DICTU werd op 1 januari 2012 agentschap van het ministerie van EL&I door samenvoeging van de ICT-diensten van het voormalige ministerie van LNV en het Agentschap NL. De Dienst ICT Uitvoering levert ICT-werkplekken en applicaties aan EZ-diensten.

# data[].attributes.description
Nederlandse Emissieautoriteit houdt toezicht op het emissiehandelssysteem en de hernieuwbare-energie-verplichtingen voor vervoer.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) is de uitvoeringsorganisatie die het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) in Nederland uitvoert, inclusief het nieuwe ETS2 voor gebouwen en wegvervoer en EU ETS voor luchtvaart en scheepvaart. De NEa beheert de registers, verifieert emissieverslagen en handhaaft. Ook voert de NEa de hernieuwbare-energieverplichting voor vervoer (jaarverplichting) uit, inclusief het register van HBE's.

# data[].attributes.history
De Nederlandse Emissieautoriteit werd in 2005 opgericht om het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) in Nederland uit te voeren en was aanvankelijk onderdeel van VROM. Sinds 1 januari 2012 is de NEa een zelfstandig bestuursorgaan bij het ministerie van EZK.

# data[].attributes.description
Vergunt en controleert kansspelaanbieders en beschermt spelers tegen kansspelverslaving en illegaal aanbod.

# data[].attributes.longDescription
De Kansspelautoriteit (Ksa) is de onafhankelijke toezichthouder op de Nederlandse kansspelmarkt en handhaaft de Wet op de kansspelen. Sinds de inwerkingtreding van de Wet kansspelen op afstand in oktober 2021 verleent de Ksa vergunningen aan online aanbieders en controleert zij op verslavingspreventie, reclame en witwasrisico's. De toezichthouder kan forse bestuurlijke boetes opleggen aan illegale aanbieders.

# data[].attributes.history
De Kansspelautoriteit werd op 1 april 2012 ingesteld op grond van de Wet op de kansspelen. De Ksa verleent vergunningen, houdt toezicht en handhaaft sinds oktober 2021 de markt voor online kansspelen onder de Wet Koa.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor het oosten van Noord-Brabant. Zittingsplaatsen 's-Hertogenbosch, Eindhoven.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor Zeeland en west-Noord-Brabant. Zittingsplaatsen Breda, Middelburg.

# data[].attributes.name
Directeur-generaal van de Statistiek (CBS)

# data[].attributes.description
Centraal Bureau voor de Statistiek verzamelt, verwerkt en publiceert officiële statistieken over de Nederlandse samenleving en economie.

# data[].attributes.longDescription
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) verzamelt, bewerkt en publiceert officiële statistieken over de Nederlandse samenleving en economie. Het CBS voert Europese statistische verplichtingen uit, beheert kernindicatoren zoals CPI, BBP en werkloosheid en levert microdata aan wetenschap en beleid. Het bureau heeft vestigingen in Den Haag en Heerlen en werkt strikt onafhankelijk van politiek op basis van de Wet op het CBS.

# data[].attributes.history
Het Centraal Bureau voor de Statistiek werd op 3 januari 2004 een ZBO onder de Wet op het Centraal bureau voor de statistiek. Het CBS zelf is in 1899 als dienst ingesteld; de directeur-generaal is sindsdien het bestuursorgaan dat de statistieken vaststelt.

# data[].attributes.description
Agentschap dat de Huurcommissie ondersteunt bij het beslechten van geschillen tussen huurders en verhuurders.

# data[].attributes.longDescription
De Dienst van de Huurcommissie is het agentschap dat het zelfstandige bestuursorgaan Huurcommissie ondersteunt bij geschillenbeslechting tussen huurders en verhuurders. De dienst behandelt jaarlijks duizenden verzoeken over huurprijzen, servicekosten, onderhoud en (sinds 2021) gedragsklachten en de Wet goed verhuurderschap. Zittingen vinden plaats in Den Haag en regionaal; uitspraken zijn bindend tenzij de rechter anders beslist.

# data[].attributes.history
De Dienst van de Huurcommissie werd op 1 januari 2021 agentschap van het ministerie van BZK. Het agentschap ondersteunt het ZBO Huurcommissie, dat geschillen tussen huurders en verhuurders beslecht over onder meer huurprijs en onderhoud.

# data[].attributes.description
Beheert en ontwikkelt digitale overheidsvoorzieningen zoals DigiD, MijnOverheid en de overheidsbrede infrastructuur.

# data[].attributes.longDescription
Logius is de dienst digitale overheid van BZK en beheert de generieke digitale infrastructuur (GDI). Bekende voorzieningen zijn DigiD, eHerkenning, MijnOverheid, Berichtenbox, Digipoort, PKIoverheid en Samenwerkende Catalogi. Jaarlijks verwerkt DigiD honderden miljoenen inlogsessies. Logius speelt een sleutelrol in de uitvoering van de Wet digitale overheid en de aansluiting op eIDAS.

# data[].attributes.history
Logius werd op 1 januari 2010 agentschap van het ministerie van BZK. De dienst was in 2006 gestart als opvolger van de Gemeenschappelijke Beheerorganisatie (GBO.Overheid) en beheert generieke digitale overheidsvoorzieningen zoals DigiD, MijnOverheid en Digipoort.

# data[].attributes.name
Organisatie en Personeel Rijk (O&P Rijk)

# data[].attributes.description
Levert personeels- en organisatiediensten aan rijksorganisaties, waaronder werving, opleiding en mobiliteit.

# data[].attributes.longDescription
Organisatie en Personeel Rijk (O&P Rijk) levert organisatie- en personeelsdiensten aan rijksonderdelen met samen ruim 150.000 ambtenaren. O&P Rijk omvat onder meer P-Direkt (salarisadministratie), werving en selectie, loopbaanadvies, arbodienstverlening en rijksacademies. De organisatie is onderdeel van het directoraat-generaal Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk van BZK.

# data[].attributes.history
Organisatie en Personeel Rijk (O&P Rijk) is een shared service organisatie van het ministerie van BZK die HR-dienstverlening voor de rijksoverheid uitvoert. Zij is voortgekomen uit P-Direkt en aanverwante HR-uitvoeringsonderdelen.

# data[].attributes.description
OM-parket Amsterdam — vervolgt strafzaken bij rechtbank Amsterdam. Bekend om zware strafzaken en witwaszaken.

# data[].attributes.description
OM-parket Den Haag — vervolgt strafzaken bij rechtbank Den Haag.

# data[].attributes.description
OM-parket Rotterdam — vervolgt strafzaken bij rechtbank Rotterdam. Behandelt veel haven-gerelateerde drugszaken.

# data[].attributes.description
OM-parket Midden-Nederland — vervolgt strafzaken bij rechtbank Midden-Nederland (Utrecht, Flevoland).

# data[].attributes.description
Beheert, onderhoudt en ontwikkelt de vastgoedportefeuille van de Rijksoverheid, waaronder kantoren, gevangenissen en defensieterreinen.

# data[].attributes.longDescription
Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) beheert, onderhoudt en ontwikkelt de vastgoedportefeuille van het Rijk: van ministeries en rechtbanken tot gevangenissen, defensieterreinen en monumenten. Het RVB is opdrachtgever van grote rijksbouwprojecten, huurt en verhuurt vastgoed en werkt aan verduurzaming van de rijksgebouwen. Met een jaaromzet rond de drie miljard euro is het RVB een van de grootste publieke vastgoedpartijen van Nederland.

# data[].attributes.history
Het Rijksvastgoedbedrijf ontstond op 1 juli 2014 door fusie van de Rijksgebouwendienst, het Rijksvastgoed- en ontwikkelingsbedrijf, de Dienst Vastgoed Defensie en de Directie Rijksvastgoed. Het agentschap beheert de vastgoedportefeuille van de Rijksoverheid.

# data[].attributes.description
Borgt de kwaliteit van visitaties bij woningcorporaties en accrediteert visiterende bureaus.

# data[].attributes.longDescription
De Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland (SVWN) is het ZBO dat het visitatiestelsel voor toegelaten instellingen onder de Woningwet beheert. Iedere corporatie moet eens per vier jaar een visitatie laten uitvoeren door een door SVWN geaccrediteerd bureau. SVWN accrediteert bureaus, stelt de methodiek vast en publiceert visitatierapporten openbaar.

# data[].attributes.history
De Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland werd in 2009 opgericht om het stelsel van vierjaarlijkse visitaties van woningcorporaties te borgen. Sinds de Woningwet 2015 is de visitatie wettelijk verplicht en is SVWN aangewezen als onafhankelijke stichting.

# data[].attributes.description
Laat instrumenten voor kwaliteitsborging in de bouw toe en houdt toezicht op kwaliteitsborgers onder de Wkb.

# data[].attributes.longDescription
De Toelatingsorganisatie Kwaliteitsborging Bouw (TloKB) is de ZBO die sinds 1 januari 2024 toelaat welke instrumenten voor kwaliteitsborging onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen gebruikt mogen worden. Daarnaast houdt de organisatie toezicht op kwaliteitsborgers, publiceert het openbaar register en onderzoekt klachten. De Wkb verschuift de verantwoordelijkheid voor bouwkwaliteit van gemeenten naar private kwaliteitsborgers.

# data[].attributes.history
De TloKB werd op 1 januari 2024 ingesteld gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Het ZBO laat instrumenten voor kwaliteitsborging toe en houdt toezicht op kwaliteitsborgers in de bouw.

# data[].attributes.description
Financiert de ontwikkeling, productie en distributie van Nederlandse films en filmactiviteiten.

# data[].attributes.longDescription
Het Nederlands Filmfonds stimuleert filmproductie in Nederland en draagt bij aan onder meer speelfilms, documentaires, animaties en artistieke lange films. Jaarlijks verdeelt het fonds circa 60 miljoen euro via regelingen voor ontwikkeling, productie en distributie, inclusief de Netherlands Film Production Incentive. Het fonds bevordert ook talentontwikkeling, filmeducatie en internationale coproducties.

# data[].attributes.history
Het Nederlands Filmfonds ontstond in 1993 uit de fusie van het Productiefonds voor Nederlandse Films (1956) en het Fonds voor de Nederlandse Film. Het ZBO financiert de ontwikkeling, productie en distributie van Nederlandse speelfilms, documentaires en animatie.

# data[].attributes.description
OM-parket Noord-Holland — vervolgt strafzaken bij rechtbank Noord-Holland.

# data[].attributes.description
OM-parket Oost-Nederland — vervolgt strafzaken bij rechtbanken Gelderland en Overijssel.

# data[].attributes.description
OM-parket Noord-Nederland — vervolgt strafzaken bij rechtbank Noord-Nederland.

# data[].attributes.description
OM-parket Oost-Brabant — vervolgt strafzaken bij rechtbank Oost-Brabant.

# data[].attributes.description
OM-parket Limburg — vervolgt strafzaken bij rechtbank Limburg.

# data[].attributes.description
Gespecialiseerd parket voor internationale/nationale zware criminaliteit — georganiseerde drugscriminaliteit, terrorisme, mensenhandel, cybercrime. Werkt landelijk, niet gebonden aan een arrondissement.

# data[].attributes.description
Ondersteunt met subsidies de kwaliteit en diversiteit van de Nederlandse literatuur en haar internationale promotie.

# data[].attributes.longDescription
Het Nederlands Letterenfonds stimuleert de kwaliteit en diversiteit van de Nederlandse literatuur en promoot Nederlandse en Friese boeken in het buitenland. Het fonds verleent werkbeurzen aan schrijvers, vertalers en literair vertalers, subsidieert literaire uitgeverijen en tijdschriften en organiseert de presentatie van Nederland op internationale boekenbeurzen. De jaarbegroting bedraagt circa 15 miljoen euro.

# data[].attributes.history
Het Nederlands Letterenfonds ontstond op 1 januari 2010 uit de fusie van het Fonds voor de Letteren (1965) en het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds (1991). Het ZBO stimuleert de kwaliteit van de Nederlandse en Friese literatuur en vertalingen.

# data[].attributes.description
Stuurt en coördineert het landelijke publieke omroepbestel op radio, televisie en online.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) is het sturingsorgaan van de landelijke publieke omroep en coördineert de programmering, financiering en strategie van de omroeporganisaties. De NPO beheert onder meer NPO 1, 2 en 3, Radio 1 tot en met 5, NPO Start en NPO Plus en bewaakt het publieke media-aanbod conform de Mediawet. Het budget uit de Rijksmediabijdrage bedraagt circa 900 miljoen euro per jaar.

# data[].attributes.history
De Nederlandse Publieke Omroep werd in zijn huidige vorm ingesteld in de gewijzigde Mediawet 2008, met een sturingsmodel dat op 1 januari 2014 in werking trad. De NPO is opvolger van de Publieke Omroep/NOS-bestuur en coördineert de landelijke publieke omroepen.

# data[].attributes.description
Beheert de werkloosheidskosten van onderwijspersoneel in het primair onderwijs en ondersteunt bij re-integratie.

# data[].attributes.longDescription
Het Vervangingsfonds en Participatiefonds (Vf/Pf) zijn de ZBO's die de werkloosheidslasten en vervangingsuitgaven in het primair onderwijs collectief financieren. Alle PO-schoolbesturen zijn aangesloten en betalen premies. Sinds de modernisering in 2022 is de rol van het Participatiefonds verschoven naar re-integratieondersteuning en versterking van werkzekerheid in het onderwijs.

# data[].attributes.history
Het Participatiefonds voor het Onderwijs werd in 1995 ingesteld en financiert de werkloosheidsuitkeringen van onderwijspersoneel in het primair onderwijs. Het ZBO voert samen met het Vervangingsfonds het re-integratiebeleid voor PO-werknemers uit.

# data[].attributes.name
Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SVDJ)

# data[].attributes.description
Ondersteunt vernieuwing en kwaliteit in de Nederlandse journalistiek via subsidies en programma's.

# data[].attributes.longDescription
Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek (SvdJ) bevordert een divers en kwalitatief hoogwaardig journalistiek aanbod in Nederland via subsidies voor innovatieve journalistieke projecten, regionale/lokale journalistiek, onderzoeksjournalistiek en netwerken zoals Bureau Regionale Onderzoeksjournalistiek. Het fonds, gevestigd in Den Haag, is ingesteld bij Mediawet en werkt onder verantwoordelijkheid van OCW.

# data[].attributes.history
Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek werd in zijn huidige vorm per 1 juli 2014 verankerd in de Mediawet als opvolger van het in 1974 opgerichte Bedrijfsfonds voor de Pers. Het ZBO ondersteunt innovatie en kwaliteit in de onafhankelijke journalistiek.

# data[].attributes.description
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut verricht onderzoek naar weer, klimaat en seismologie en geeft waarschuwingen.

# data[].attributes.longDescription
Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) is het nationale kennis- en datacentrum voor weer, klimaat en seismologie. Het KNMI geeft officiële weerswaarschuwingen (code geel/oranje/rood), onderhoudt het meetnet, levert luchtvaart- en scheepvaartmeteorologie en doet onderzoek naar klimaatverandering, onder meer via de KNMI-klimaatscenario's. Het instituut in De Bilt meet ook aardbevingen, inclusief die in Groningen.

# data[].attributes.history
Het KNMI werd op 1 januari 1995 agentschap van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Het instituut is in 1854 opgericht in Utrecht door Buys Ballot en is het nationale kennis- en datacentrum voor weer, klimaat en seismologie.

# data[].attributes.description
Beheert en onderhoudt de hoofdwegen, hoofdvaarwegen en watersystemen van Nederland.

# data[].attributes.longDescription
Rijkswaterstaat is het uitvoerend agentschap van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en beheert de rijkswegen, rijksvaarwegen en de grote watersystemen van Nederland. De organisatie zorgt voor droge voeten, vlot en veilig verkeer over weg en water en voldoende en schoon water. Met zo\'n 11.000 medewerkers werkt Rijkswaterstaat aan grote vervangings- en renovatieopgaven aan bruggen, tunnels en sluizen; vanaf 2025 loopt een meerjarige reorganisatie.

# data[].attributes.history
Rijkswaterstaat werd op 1 januari 2006 een agentschap (baten-lastendienst) van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. De dienst bestaat sinds 1798 als Bureau voor den Waterstaat en beheert de hoofdinfrastructuur voor verkeer, water en scheepvaart.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op voedselveiligheid, dierenwelzijn, diergezondheid, plantgezondheid, tabak, consumentenproducten en natuur. De NVWA werkt voor de ministeries van LVVN en VWS en voert inspecties, keuringen en export-certificering uit bij bedrijven door heel Nederland. De organisatie levert daarmee een cruciale bijdrage aan de export en publieke gezondheid.

# data[].attributes.history
De NVWA ontstond op 1 januari 2012 door fusie van de Voedsel en Waren Autoriteit, de Algemene Inspectiedienst (AID) en de Plantenziektenkundige Dienst. Het agentschap van LVVN houdt toezicht op voedselveiligheid, diergezondheid, dierenwelzijn en plantgezondheid.

# data[].attributes.description
Verleent vergunningen voor projecten met dierproeven en toetst het nut en welzijnsaspecten daarvan.

# data[].attributes.longDescription
De Centrale Commissie Dierproeven (CCD) beoordeelt vergunningaanvragen voor dierproeven op grond van de Wet op de dierproeven en de EU-richtlijn 2010/63. De CCD weegt wetenschappelijk belang af tegen dierwelzijn, toetst op het '3V-beginsel' (vervangen, verminderen, verfijnen) en publiceert niet-technische samenvattingen van goedgekeurde projecten. Beoordeling gebeurt met advies van Dier Experimenten Commissies.

# data[].attributes.history
De Centrale Commissie Dierproeven werd op 18 december 2014 ingesteld bij de gewijzigde Wet op de dierproeven. Het ZBO beoordeelt vergunningaanvragen voor dierproeven en implementeert daarmee de Europese richtlijn 2010/63/EU.

# data[].attributes.description
Beoordeelt en registreert plantenrassen voor kwekersrecht en toelating tot het Nederlandse Rassenregister.

# data[].attributes.longDescription
De Raad voor plantenrassen is het ZBO dat beslist over de toelating van plantenrassen tot het Nederlands Rassenregister en over kwekersrechten conform de Zaaizaad- en plantgoedwet en de UPOV-verdragen. De technische beoordelingen (onderscheidbaarheid, uniformiteit, bestendigheid) worden uitgevoerd door Naktuinbouw. Inschrijving is voorwaarde voor handel in zaaizaad en plantmateriaal.

# data[].attributes.history
De Raad voor plantenrassen werd in 2006 ingesteld onder de Zaaizaad- en plantgoedwet 2005 als opvolger van de eerdere Raad voor het Kwekersrecht (1967). Het ZBO verleent kwekersrecht en beslist over toelating van rassen tot het Nederlands Rassenregister.

# data[].attributes.name
Stichting Nederlandse Algemene Keuringsdienst voor Zaaizaad en Pootgoed van Landbouwgewassen (NAK)

# data[].attributes.description
Keurt zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen op raszuiverheid, gezondheid en kwaliteit.

# data[].attributes.longDescription
De NAK (Nederlandse Algemene Keuringsdienst) keurt en certificeert zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen (granen, pootaardappelen, grassen en peulvruchten) op ras-echtheid, gezondheid en kwaliteit. NAK voert veld- en partijkeuringen uit, beheert het ringverslag voor pootaardappelen en is verantwoordelijk voor fytosanitaire exportcertificaten voor deze gewassen. Jaarlijks worden honderdduizenden hectares gekeurd.

# data[].attributes.history
De NAK werd in 1932 opgericht als keuringsdienst voor zaaizaad en pootgoed van landbouwgewassen. De stichting is ZBO onder de Zaaizaad- en plantgoedwet en keurt vooral pootaardappelen en granen op kwaliteit en rasechtheid.

# data[].attributes.description
Erkent leerbedrijven en beoordeelt praktijkopleidingen binnen de groene sector.

# data[].attributes.longDescription
Stichting Groene Erkenningen verleent erkenningen aan leerbedrijven in de groene sectoren (land- en tuinbouw, dierhouderij, voeding, groene leefomgeving) in opdracht van de minister van LVVN en in samenwerking met SBB. De stichting beoordeelt of bedrijven de kwaliteit en begeleidingscapaciteit hebben om mbo- en vmbo-stagiairs op te leiden. De organisatie is zeer klein en werkt met een netwerk van adviseurs.

# data[].attributes.history
Stichting Groene Erkenningen erkent leerbedrijven en regelt kwalitatieve bijscholing in de groene sector. De stichting verzorgt onder meer de erkenning voor bedrijven met een A-status voor agrarisch onderwijs.

# data[].attributes.description
Gespecialiseerd parket voor fraude, milieudelicten en economische criminaliteit. Werkt nauw samen met FIOD, NVWA-IOD en ILT-IOD.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor alle gemeenten in Groningen. Brandweer + GHOR + crisisbeheersing.

# data[].attributes.name
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ)

# data[].attributes.description
Toezicht op zorgaanbieders en jeugdhulp: kwaliteit, veiligheid, patiëntrechten, geneesmiddelen. Dienstonderdeel van VWS. Rond 700 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg en jeugdhulp in Nederland. Werkterrein: ziekenhuizen, huisartsenpraktijken, verpleeghuizen, apothekers, geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, BIG-register, Jeugdwet-instellingen, veilig-thuis-organisaties. Bevoegdheden: toezicht, calamiteitenonderzoek, bestuurlijke boetes, en in ultieme gevallen sluiting van een instelling. Circa 700 FTE.

# data[].attributes.history
Ontstaan op 1 oktober 2017 uit fusie van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ, sinds 1865) en de Inspectie Jeugdzorg (IJZ, sinds 1999). De IGZ is een van de oudste rijksinspecties — opgericht door Thorbecke onder de naam Staatstoezicht op de Volksgezondheid.

# data[].attributes.description
Coördineert contraterrorisme, cybersecurity-beleid en nationale crisisbeheersing. Dienstonderdeel van JenV met eigen NCTV als DG-rang. Rond 300 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De NCTV coördineert beleid en uitvoering op het gebied van terrorismebestrijding, cyberveiligheid en crisisbeheersing op nationaal niveau. Publiceert de kwartaal-Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) en runt het Nationaal Crisiscentrum (NCC) voor grootschalige incidenten. De NCTV heeft geen eigen opsporingsbevoegdheden maar brengt AIVD, MIVD, politie, OM en veiligheidsregio's in gezamenlijke actie. Circa 200 FTE. Heeft na publicaties over analyse-activiteiten op journalisten een kritische Kamer-behandeling gekregen (2021); bevoegdheden zijn sindsdien beperkt.

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 januari 2012 door samenvoeging van Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb, sinds 2004) en Directoraat-Generaal Veiligheid (DGV). De NCTb was zelf een reactie op de moord op Theo van Gogh (2004) en de bomaanslagen in Madrid (2004) en Londen (2005).

# data[].attributes.description
Zorgt voor de uitvoering van vertrekprocedures voor vreemdelingen zonder verblijfsrecht. Dienstonderdeel van JenV. Rond 800 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) voert namens JenV het terugkeerbeleid uit voor vreemdelingen zonder verblijfsrecht. Werkzaamheden: gesprekken over zelfstandig vertrek, inzet van IOM-programma's, in uitzonderingsgevallen gedwongen uitzetting door de Koninklijke Marechaussee, en aansturing van bewaring in gezinslocaties en detentiecentra. Circa 900 FTE. Werkt nauw samen met IND, COA, politie en herkomstland-consulaten.

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 januari 2007 als zelfstandig dienstonderdeel binnen het ministerie van Justitie (later JenV), ter implementatie van de nieuwe Vreemdelingenwet 2000 en het kabinetsbeleid om uitvoering strikter te scheiden van beoordeling (IND).

# data[].attributes.description
Onderzoekt kinderbeschermingszaken, adviseert de rechter over jeugdbescherming, jeugdreclassering en gezag. Dienstonderdeel van JenV met eigen DG en 12 regio's. Ruim 3.200 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) onderzoekt, adviseert en komt in actie bij zorgen over de ontwikkeling en veiligheid van kinderen. Kernprocessen: beschermingsonderzoeken (kinderbeschermingsmaatregelen), strafonderzoeken bij jeugdcriminaliteit (12-18 jaar, advies aan OM), scheiding en omgang, adoptie. Circa 2.000 FTE verdeeld over 10 regio's. Werkt nauw samen met jeugdhulp, gemeenten (Wmo, Jeugdwet) en de kinderrechter.

# data[].attributes.history
De Raad bestaat in verschillende vormen sinds 1905 (Kinderwetten) en kreeg zijn huidige landelijke vorm in 1996 bij de reorganisatie van de jeugdzorg. Sinds 1 januari 2015 gedeeld stelsel met gemeenten onder de Jeugdwet.

# data[].attributes.description
Beleidsdirectoraat voor politie en veiligheidsregio's; stuurt de Nationale Politie aan (die zelf een zelfstandig publiekrechtelijk rechtspersoon is). Rond 200 FTE.

# data[].attributes.longDescription
Het Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio's (DGPenV) is het beleidsdirectoraat binnen JenV dat de minister ondersteunt op het gebied van politie, brandweer, ambulancezorg en rampenbestrijding. Verantwoordelijk voor de aansturing van de Nationale Politie (via de korpschef), het wettelijk kader voor de 25 veiligheidsregio's, en de financiering van het Veiligheidsberaad. Geen eigen uitvoeringstaken; zuivere beleidsfunctie.

# data[].attributes.history
Ingesteld in zijn huidige vorm op 1 januari 2013 na de vorming van de Nationale Politie (Politiewet 2012). De voorloper (Directie Politie) bestond al sinds 1994.

# data[].attributes.description
Binnenlandse inlichtingen- en veiligheidsdienst. Dienstonderdeel van BZK met bijzondere wettelijke bevoegdheden (WIV 2017). Ruim 2.000 FTE; begroting grotendeels geheim.

# data[].attributes.longDescription
De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is de nationale civiele inlichtingendienst — belast met het identificeren van dreigingen tegen de democratische rechtsorde, staatsveiligheid en vitale economische belangen. Kernactiviteiten: terrorismebestrijding, spionagebestrijding (vooral Russisch en Chinees), bescherming van politici en infrastructuur, veiligheidsonderzoeken voor vertrouwensfuncties (A/B/C). Circa 2.000 FTE, hoofdkantoor in Zoetermeer. Werkt onder de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017) en onder toezicht van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) en CTIVD.

# data[].attributes.history
De AIVD ontstond op 29 mei 2002 uit de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD, sinds 1949). De BVD zelf was de opvolger van de Centrale Inlichtingendienst (1946) en de Binnenlandse Veiligheidsdienst van het Militair Gezag (1945). De naamsverandering ging samen met uitbreiding naar inlichtingen over buitenlandse dreiging (voorheen MIVD-terrein voor civiel-gebruik).

# data[].attributes.name
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)

# data[].attributes.description
Bescherming en onderzoek van monumenten, archeologie, cultuurlandschap en museale collecties. Dienstonderdeel van OCW in Amersfoort. Rond 350 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) beheert en beschermt het Nederlandse cultureel erfgoed: circa 64.000 rijksmonumenten, archeologische vindplaatsen, het landelijk archeologisch depot en de Rijkscollectie (schilderijen, meubels, zilver). Adviseert ministeries, gemeenten en eigenaren over restauratie, herbestemming en planologische bescherming. Hoofdkantoor Amersfoort, circa 320 FTE. Beheert ook het Rijksregister van beschermde monumenten (via monumenten.nl).

# data[].attributes.history
Ontstaan op 1 januari 2006 uit fusie van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM, zelf een fusie uit 2005) en het Instituut Collectie Nederland (ICN). De oudste voorloper is de Rijkscommissie voor de Monumenten uit 1903.

# data[].attributes.description
Kerndepartement van Defensie met SG en CDS. Beleid, aansturing operaties en financiën. Rond 1.900 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Bestuursstaf is het ministeriële beleidsapparaat binnen Defensie: beleidsformulering, internationale samenwerking (NAVO, EU), juridische zaken, HR-beleid, financiën en communicatie. Geen operationele eenheid — die taken liggen bij de vier operationele commando's (CLAS Land, CZSK Zee, CLSK Lucht, KMar Marechaussee). Circa 2.000 FTE in Den Haag (Plein-complex). Wordt aangestuurd door de Secretaris-Generaal en de Commandant der Strijdkrachten (CDS).

# data[].attributes.history
De Bestuursstaf in zijn huidige vorm ontstond bij de grote Defensie-reorganisatie in 2005, waarbij de aparte krijgsmachtdelen hun eigen staven verloren aan een gezamenlijke bestuursstaf. Defensie zelf bestaat als ministerie sinds 1798 (Bataafse Republiek).

# data[].attributes.description
Gecentraliseerde ondersteuning: opleiding, gezondheidszorg, catering, transport, infrastructuur, personeelsdiensten. Een van de grootste dienstonderdelen van het Rijk met ruim 16.000 FTE.

# data[].attributes.longDescription
Het Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO) levert gemeenschappelijke diensten aan alle krijgsmachtdelen: personeelsadministratie, catering en huisvesting op kazernes, medische diensten, bedrijfsveiligheid, juridische ondersteuning en centrale inkoop. Geen operationele eenheid — dienstverlenend. Circa 10.000 FTE verdeeld over heel Nederland met regionale servicecenters. Het grootste dienstonderdeel binnen Defensie qua hoofdvolume.

# data[].attributes.history
Opgericht op 5 september 2005 bij de grote Defensie-reorganisatie als bundeling van gemeenschappelijke ondersteuning die voorheen per krijgsmachtdeel apart bestond. In 2014 uitgebreid met de Defensie Gezondheidszorg Organisatie (DGO) en in 2019 met DienstCentrum voor Personeels- en Salarisadministratie.

# data[].attributes.description
Toezicht op eerlijk, gezond en veilig werk: arbeidsomstandigheden, onderbetaling, schijnzelfstandigheid, arbeidsmigratie. Voorheen Inspectie SZW. Dienstonderdeel van SZW met ongeveer 1.700 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op de Arbowet, de Wet arbeid vreemdelingen, de Wet minimumloon, de Arbeidstijdenwet en verschillende sector-specifieke CAO-bepalingen. Kernactiviteiten: inspecties op bouwplaatsen en industriële locaties, opsporing van arbeidsuitbuiting en malafide uitzendbureaus, risicogestuurd toezicht op asbest en gevaarlijke stoffen. Circa 1.500 FTE met regionale kantoren. Strafrechtelijke bevoegdheden in samenwerking met het OM (opsporing bij arbeidsgerelateerde verkeersongevallen, uitbuiting).

# data[].attributes.history
Heropgericht onder de huidige naam op 1 januari 2022, als herstel van de oude naam Arbeidsinspectie na een inspectie-fusie in 2012 die de organisatie Inspectie SZW had gedoopt. De Arbeidsinspectie zelf bestaat sinds 1890 (Arbeidswet-Van Houten).

# data[].attributes.description
Mediawoordvoering en voorlichting voor de minister-president, kabinet en het Koninklijk Huis. Dienstonderdeel van AZ. Ongeveer 85 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) verzorgt de publiekscommunicatie van de minister-president, het Koninklijk Huis en het kabinet als geheel. Kerntaken: persvoorlichting Catshuis + Torentje, beheer van rijksoverheid.nl (redactie in samenwerking met DPC), briefings aan journalisten, en accreditatie voor staatsbezoeken. Circa 100 FTE. Coördineert de rijksbrede communicatiestijl en de presentatie bij kabinetsbijeenkomsten.

# data[].attributes.history
De RVD werd in 1945 opgericht bij de heroprichting van het ministerie van Algemene Zaken door kabinet Schermerhorn. De voorganger was de Regeringsvoorlichtingsdienst (RVD) van de Londense regering in ballingschap (1940–1945).

# data[].attributes.name
Raad voor Volksgezondheid en Samenleving

# data[].attributes.description
Strategisch adviesorgaan voor regering en parlement over volksgezondheid en zorg. Kijkt breder dan Gezondheidsraad — inclusief welzijn en samenleving.

# data[].attributes.description
Onafhankelijk wetenschappelijk adviesorgaan voor regering en parlement over volksgezondheid, gezondheidszorg en voeding. Adviseert over vaccinaties, straling, arbeidsomstandigheden, voedingsnormen.

# data[].attributes.longDescription
De Gezondheidsraad is een bij wet (1956) ingesteld onafhankelijk adviescollege dat de regering en het parlement adviseert op basis van de actuele stand van wetenschap. Bekend van het jaarlijkse advies over griepvaccinatie, de Voedingsrichtlijnen, en adviezen over COVID-19 vaccinatiestrategie. Ongeveer 200 wetenschappers (onbezoldigd, in commissies) + een klein secretariaat.

# data[].attributes.history
Oudste adviescollege van Nederland in continu bestaan — opgericht in 1902 als 'Centrale Gezondheidsraad' (Gezondheidswet-1901), vanaf 1956 in de huidige vorm onder de Gezondheidswet.

# data[].attributes.description
Wettelijk adviesorgaan voor regering en parlement over cultuurbeleid. Adviseert onder andere over de vierjaarlijkse cultuurnota en subsidies aan culturele instellingen (BIS).

# data[].attributes.description
Strategisch adviescollege voor regering en parlement over het functioneren van het openbaar bestuur — staat, provincies, gemeenten, waterschappen, democratie en rechtsstaat.

# data[].attributes.description
Onafhankelijk adviescollege dat grote Rijks-IT-projecten toetst op risico en haalbaarheid voor ze starten. Voortgezette taak van het voormalige Bureau ICT-toetsing (BIT).

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 januari 2021 onder een dedicated wet, als opvolger van het Bureau ICT-toetsing (BIT, 2015-2020) dat onder BZK viel. De verzelfstandiging moet de onafhankelijkheid van toetsingsadviezen borgen.

# data[].attributes.description
Strategisch adviescollege voor regering en parlement over buitenlands beleid, Europa, internationale samenwerking en veiligheid.

# data[].attributes.description
Adviseert de regering over strafrechtelijk en jeugdbeschermingsbeleid en doet uitspraken in individuele geschillen rond detentie en jeugdbescherming.

# data[].attributes.description
Adviseert regering en parlement over strategische en beleidsmatige vraagstukken rond migratie, asiel, integratie en nationaliteit.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 22 gemeenten in de Achterhoek, Veluwe en IJsselvallei.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor alle 12 Drentse gemeenten.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 11 gemeenten in Overijssel rond Zwolle en Deventer.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 14 gemeenten in Twente.

# data[].attributes.description
Het Openbaar Ministerie (OM) vervolgt strafbare feiten namens de Staat. Gezaghebbend over politie-opsporing. Circa 5.600 FTE verdeeld over 10 arrondissementsparketten + Landelijk Parket + Functioneel Parket + Parket-Generaal.

# data[].attributes.longDescription
Het OM heeft een dubbele functie: (1) sturing en gezag over het opsporingsonderzoek door politie + bijzondere opsporingsdiensten (FIOD, NVWA-IOD, ILT-IOD), en (2) beslissing over vervolging + bewijsvoering voor de rechter. Aan het hoofd staat het College van procureurs-generaal (3-5 leden), voorgezeten door de voorzitter-PG. Formeel onder de minister van JenV (hij kan bevelen vervolgingsbeleid), maar in individuele zaken oefent de minister geen zeggenschap uit — dat zou de trias politica schenden.

# data[].attributes.history
Het OM in zijn moderne vorm dateert uit de Franse tijd (Napoleontische wetgeving 1811), maar als Nederlandse institutie permanent sinds 1838 (Wet Rechterlijke Organisatie).

# data[].attributes.description
Hoogste rechter in civiele, straf- en belastingzaken. Cassatie: alleen rechtsvragen, geen feitenbeoordeling. Gevestigd in Den Haag. Valt niet onder de Raad voor de rechtspraak — heeft eigen begrotingsartikel.

# data[].attributes.longDescription
De Hoge Raad is sinds 1838 het hoogste gerechtshof in Nederland voor civiel recht, strafrecht en belastingrecht. In cassatie beoordeelt de Hoge Raad alleen of de lagere rechter het recht juist heeft toegepast — feitenvaststelling is slotzaak. De Raad bewaakt daarmee rechtseenheid. Vanwege grondwettelijke onafhankelijkheid staat de Hoge Raad buiten de RvR-koepel; financiering loopt rechtstreeks via een eigen artikel op de JenV-begroting.

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 oktober 1838 bij inwerkingtreding van de Wet op de rechterlijke organisatie. Een voorloper, de Hoge Raad in Den Haag tijdens de Republiek, bestond al vanaf 1581.

# data[].attributes.description
Eerste-aanleg rechtbank voor het arrondissement Amsterdam. Behandelt o.m. veel financieel-economisch strafrecht (witwassen, cybercrime) en grote civiele zaken.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor het arrondissement Den Haag. Behandelt — uniek in Nederland — alle asiel- en vreemdelingenzaken van de IND (landelijke bevoegdheid).

# data[].attributes.description
Rechtbank voor het arrondissement Rotterdam. Gespecialiseerd in maritiem recht, scheepvaartzaken en havengerelateerde delicten.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor Utrecht + Flevoland (Lelystad). Zittingsplaatsen in Utrecht, Amersfoort, Almere, Lelystad.

# data[].attributes.description
Hoger-beroepsrechter voor civiele en strafzaken uit de rechtbanken Amsterdam en Noord-Holland. Ressort omvat ook Schiphol.

# data[].attributes.description
Hoger-beroepsrechter voor civiele en strafzaken uit rechtbanken Oost-Brabant, Zeeland-West-Brabant en Limburg.

# data[].attributes.description
Hoger-beroepsrechter voor civiele en strafzaken uit de rechtbanken Den Haag en Rotterdam. Behandelt tevens internationale zaken uit het cassatievoordeel.

# data[].attributes.name
College van Beroep voor het bedrijfsleven

# data[].attributes.description
Bestuursrechtelijk hoger-beroepscollege in zaken rond het sociaal-economisch bestuursrecht — mededinging (ACM), financieel toezicht (AFM, DNB), landbouw, GMO, accountancy.

# data[].attributes.description
GGD voor Amsterdam + Diemen, Uithoorn, Ouder-Amstel. Grootste GGD qua volume.

# data[].attributes.description
GGD voor 15 gemeenten in de Rotterdamse havenregio.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 21 gemeenten rond Eindhoven, Helmond, de Peel.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 24 gemeenten rond Breda, Tilburg, Waalwijk.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 7 gemeenten in 't Gooi en de Vechtstreek.

# data[].attributes.description
GGD voor 21 gemeenten rond Eindhoven en Helmond.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 15 gemeenten in noordelijk Limburg (Venlo, Roermond, Weert).

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor alle Zeeuwse gemeenten + Vlissingse haven.

# data[].attributes.description
GGD in Arnhem/Ede-regio. Samen met Veiligheidsregio ondergebracht in VGGM.

# data[].attributes.description
GGD voor 26 gemeenten in de provincie Utrecht.

# data[].attributes.description
GGD voor 18 gemeenten in Leidse regio, Gouda, Duin- en Bollenstreek.

# data[].attributes.description
GGD voor 17 gemeenten in Noord-Holland boven Amsterdam.

# data[].attributes.description
GGD voor 7 gemeenten ten noorden van Amsterdam.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 9 gemeenten rond Den Haag.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 16 gemeenten in zuidelijk Limburg (Maastricht, Heerlen, Sittard-Geleen).

# data[].attributes.description
GGD voor 15 gemeenten in noordelijk Limburg.

# data[].attributes.description
Koepelorganisatie van de 11 rechtbanken en 4 gerechtshoven. Verantwoordelijk voor bedrijfsvoering, ICT, budgetonderhandeling met JenV en kwaliteitsbewaking. Bestuur telt maximaal vijf leden, door de Kroon benoemd op voordracht van JenV.

# data[].attributes.longDescription
De Raad voor de rechtspraak is sinds 1 januari 2002 de landelijke beheersorganisatie van de rechtbanken en gerechtshoven. De Raad ondersteunt de gerechten op het gebied van bedrijfsvoering, personeel, ICT, huisvesting en kwaliteitsbewaking. Financieel onderhandelt de Raad met JenV over de jaarlijkse rechtspraak-begroting (~€1,2 mrd) en verdeelt die over de gerechten op basis van een lumpsumsystematiek gekoppeld aan productieafspraken. Belangrijk: de Raad heeft geen zeggenschap over de rechtsprekende taak — die ligt exclusief bij de individuele rechter.

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 januari 2002 onder de Wet op de rechterlijke organisatie, als uitvoering van de commissie-Leemhuis (1998) die aanbeval de rechtspraak-beheer te scheiden van politiek-ambtelijke sturing.

# data[].attributes.description
Onafhankelijke toezichthouder voor mededinging, consumentenrecht en regulering van telecom-, post- en energiemarkten. Kan boetes opleggen tot 10% van de wereldwijde omzet.

# data[].attributes.longDescription
De ACM handhaaft de Mededingingswet (kartels, misbruik dominante positie, fusiecontrole), de Wet handhaving consumentenbescherming, en sector-specifiek toezicht op telecom (Telecommunicatiewet), post (Postwet) en energie (Gaswet, Elektriciteitswet). Bestuurlijk ondergebracht bij EZK, maar juridisch onafhankelijk: individuele zaken worden niet door de minister beïnvloed. Circa 540 FTE in Den Haag.

# data[].attributes.history
De ACM ontstond op 1 april 2013 uit fusie van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa, sinds 1998), de Onafhankelijke Post- en Telecommunicatieautoriteit (OPTA, sinds 1997) en de Consumentenautoriteit (sinds 2007). De fusie moest zowel kosten besparen als toezichtscoherentie vergroten.

# data[].attributes.description
Onafhankelijke klachten-instantie tegenover de overheid. Onderzoekt hoe ministeries, uitvoerders en gemeenten burgers bejegenen. Omvat ook Kinderombudsman (2011) en Veteranenombudsman (2014).

# data[].attributes.longDescription
De Nationale Ombudsman is een Hoog College van Staat, bij wet ingesteld om klachten van burgers over de overheid onafhankelijk te onderzoeken. Benoemd door de Tweede Kamer voor 6 jaar. Bevoegdheden beperken zich tot onderzoek en aanbeveling — geen bindende uitspraken, wel veel moreel gezag. Circa 190 FTE, hoofdkantoor Den Haag. In de praktijk behandelt het bureau ~40.000 klachten per jaar, waarvan ~5.000 leiden tot onderzoek.

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 januari 1982 (Wet Nationale Ombudsman) na jarenlang parlementair debat en voorbeelden uit Scandinavië (oorspronkelijk Zweedse ombudsman 1809). De Kinderombudsman werd in 2011 toegevoegd, de Veteranenombudsman in 2014.

# data[].attributes.description
Rijksinspectie Digitale Infrastructuur verdeelt frequenties en houdt toezicht op telecom-, digitale en radioapparatuur.

# data[].attributes.longDescription
De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) is per 2023 de opvolger van Agentschap Telecom en houdt toezicht op digitale infrastructuur: frequentiebeheer, telecomnetwerken, radioapparatuur, cyberveiligheid van vitale aanbieders (onder de nieuwe Cyberbeveiligingswet/NIS2) en certificering van e-overheidstrustdiensten. De RDI veilt frequenties voor mobiele netwerken en spoort radiostoringen op. Het hoofdkantoor zit in Groningen en Amersfoort.

# data[].attributes.history
De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur ontstond op 1 januari 2023 door naamswijziging van Agentschap Telecom. Agentschap Telecom was in 2002 ontstaan uit de Rijksdienst voor Radiocommunicatie en houdt toezicht op spectrum, digitale weerbaarheid en post.

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op de financiële markten, waaronder beleggen, sparen, lenen, verzekeren en accountancy.

# data[].attributes.longDescription
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de gedragstoezichthouder op de Nederlandse financiële markten en ziet toe op beleggingsondernemingen, vermogensbeheerders, banken, hypotheekverstrekkers, verzekeraars, accountants en beurshandel. De AFM beoordeelt prospectussen, handhaaft MiFID II, de Wft en marktmisbruikregels, en werkt samen met ESMA en DNB. Financiering gebeurt grotendeels via heffingen bij de sector.

# data[].attributes.history
De AFM is op 1 maart 2002 ontstaan door naamswijziging van de Stichting Toezicht Effectenverkeer (STE, 1989). Het ZBO houdt gedragstoezicht op de financiële markten, waaronder banken, verzekeraars, beleggingsinstellingen en accountantsorganisaties.

# data[].attributes.description
Centrale bank die toezicht houdt op banken, pensioenfondsen en verzekeraars en bijdraagt aan prijsstabiliteit binnen het Eurosysteem.

# data[].attributes.longDescription
De Nederlandsche Bank (DNB) is de centrale bank van Nederland en onderdeel van het Eurosysteem. DNB draagt bij aan prijsstabiliteit, houdt prudentieel toezicht op banken, verzekeraars, pensioenfondsen en betaalinstellingen, zorgt voor een stabiel betalingsverkeer en beheert de Nederlandse goud- en valutareserves. Het toezicht is samen met de ECB vormgegeven binnen het Single Supervisory Mechanism.

# data[].attributes.history
De Nederlandsche Bank is op 25 maart 1814 bij Koninklijk Besluit van Willem I opgericht als circulatiebank en werd op 1 april 1948 genationaliseerd. Sinds 1999 is DNB onderdeel van het ESCB en sinds 2004 de integrale prudentieel toezichthouder op financiële instellingen.

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op de naleving van de privacywetgeving, waaronder de AVG.

# data[].attributes.longDescription
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is de onafhankelijke toezichthouder op de verwerking van persoonsgegevens onder de AVG, de UAVG en sectorale privacyregels. De AP behandelt klachten en datalekmeldingen, voert ambtshalve onderzoek uit en kan boetes tot 20 miljoen euro of 4% van de wereldwijde omzet opleggen. Sinds 2023 heeft de AP ook de algoritme-toezichttaak voor de overheid.

# data[].attributes.history
De Autoriteit Persoonsgegevens ontstond op 1 januari 2016 door naamswijziging van het College bescherming persoonsgegevens (CBP). Het CBP was in 2001 gevormd uit de Registratiekamer (1989) bij inwerkingtreding van de Wbp; sinds 2018 houdt de AP toezicht op de AVG.

# data[].attributes.description
Houdt toezicht op de naleving van de Mediawet door publieke en commerciële media-instellingen.

# data[].attributes.longDescription
Het Commissariaat voor de Media is de onafhankelijke toezichthouder voor de publieke en commerciële omroepen in Nederland en voor aanbieders van videoplatformdiensten en commerciële mediadiensten op aanvraag. Het Commissariaat ziet toe op reclame- en sponsorregels, journalistieke onafhankelijkheid, de Mediawet en de bescherming van minderjarigen (NICAM). Ook verleent het toestemming aan commerciële omroepen en handhaaft kwotering van Europese producties.

# data[].attributes.history
Het Commissariaat voor de Media werd in 1988 ingesteld bij de Mediawet als onafhankelijk toezichthouder op de naleving van die wet. Het ZBO verleent onder meer vergunningen voor commerciële omroepen en ziet toe op reclame- en sponsorregels.

# data[].attributes.name
College voor de Rechten van de Mens (CRvM)

# data[].attributes.description
Bevordert, beschermt en monitort mensenrechten in Nederland en oordeelt over discriminatieklachten.

# data[].attributes.longDescription
Het College voor de Rechten van de Mens is het nationale mensenrechteninstituut en houdt tevens toezicht op de naleving van de gelijkebehandelingswetgeving. Het College behandelt jaarlijks honderden oordelen over discriminatie bij arbeid, onderwijs en goederen en diensten, en monitort onder meer het VN-verdrag handicap. Het brengt gevraagd en ongevraagd advies uit aan regering en parlement.

# data[].attributes.keyIndividuals[].role
Voorzitter College voor de Rechten van de Mens

# data[].attributes.history
Het College voor de Rechten van de Mens werd op 2 oktober 2012 opgericht als opvolger van de Commissie Gelijke Behandeling (1994). Het ZBO is het nationale mensenrechteninstituut en oordeelt over gelijke behandeling.

# data[].attributes.description
GGD voor 16 gemeenten rond Breda en westelijk Noord-Brabant.

# data[].attributes.description
Adviesorgaan over sociaal-economisch beleid — werkgevers, werknemers en kroonleden samen. Adviseert over arbeidsmarkt, pensioenen, duurzame economie, medezeggenschap.

# data[].attributes.longDescription
De SER adviseert de regering en het parlement over sociaal-economisch beleid. Uniek in haar samenstelling: 11 werkgevers- + 11 werknemers-vertegenwoordigers + 11 onafhankelijke kroonleden. Advies is (vaak) 'unaniem' en heeft daardoor veel politiek gewicht. Circa 100 FTE, hoofdkantoor Den Haag.

# data[].attributes.history
Opgericht op 15 februari 1950 onder de Wet op de Bedrijfsorganisatie. Sinds de afschaffing van de publiekrechtelijke bedrijfsorganisatie (PBO) in 2015 is het kernstatuut de SER-wet.

# data[].attributes.name
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid

# data[].attributes.description
Strategisch adviescollege dat de regering adviseert over grote maatschappelijke vraagstukken op lange termijn — arbeidsmarkt, klimaat, digitalisering, zorg. Circa 40 FTE.

# data[].attributes.longDescription
De WRR is een onafhankelijk adviesorgaan dat de regering en Staten-Generaal van gevraagd en ongevraagd advies voorziet over strategische vraagstukken op de lange termijn. Opgericht in 1972 (Wet op de WRR). Werkt op thema's die ministerie-overstijgend zijn: toekomst van de arbeidsmarkt, klimaatadaptatie, digitalisering van de publieke sector, zorg-houdbaarheid. Ambtelijk ondergebracht bij AZ maar bestuurlijk zelfstandig.

# data[].attributes.history
Opgericht op 1 januari 1972. Bekende rapporten: 'Migratie en classificatie' (2001), 'Weten is nog geen doen' (2017, over doenvermogen in wetgeving), 'Samenleven in verscheidenheid' (2020).

# data[].attributes.longDescription
De Onderwijsraad adviseert sinds 1919 de regering en het parlement over hoofdlijnen van onderwijsbeleid en -wetgeving. In Artikel 23 Grondwet (onderwijsvrijheid) wordt de Onderwijsraad expliciet genoemd als adviesorgaan. Ongeveer 40 FTE secretariaat + 15-20 raadsleden. Behandelt alle sectoren: po, vo, mbo, ho.

# data[].attributes.history
Opgericht op 25 juni 1919 als Onderwijsraad, ter uitvoering van de Pacificatie van 1917. Grondwettelijk verankerd (art. 23 Gw) als het adviesorgaan voor onderwijswetgeving.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor Noord-Holland (exclusief Amsterdam). Zittingsplaats Haarlem en Alkmaar.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor Overijssel. Zittingsplaatsen Zwolle, Almelo.

# data[].attributes.description
Rechtbank voor Drenthe, Friesland en Groningen. Zittingsplaatsen Leeuwarden, Groningen, Assen.

# data[].attributes.description
Bestuursrechtelijk hoger-beroepscollege in sociale-zekerheidszaken, ambtenarenrecht en studiefinanciering. Laatste rechtelijke instantie in dat domein — geen cassatie.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 14 gemeenten rond Nijmegen en Rivierenland.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 15 gemeenten in de havenregio. Bijzonder risicoprofiel door Rotterdamse haven (chemie, LNG, BRZO-bedrijven).

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor alle 6 Flevolandse gemeenten (Almere, Lelystad, Zeewolde, Urk, Dronten, Noordoostpolder).

# data[].attributes.description
GGD voor 10 gemeenten in de Kennemerland-regio (Haarlem e.o.).

# data[].attributes.description
GGD voor 22 gemeenten in de Achterhoek, Veluwe en IJsselvallei.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio rond Arnhem/Ede (VGGM). Unieke combinatie met GGD in één organisatie.

# data[].attributes.description
GGD voor 14 gemeenten rond Nijmegen en Rivierenland.

# data[].attributes.description
GGD voor 24 gemeenten in Midden-Brabant, Tilburg, Den Bosch en Meierij.

# data[].attributes.description
GGD voor 11 gemeenten in het IJsselgebied rond Zwolle en Deventer.

# data[].attributes.description
GGD voor 10 gemeenten rond Dordrecht + Drechtsteden.

# data[].attributes.description
GGD voor 16 gemeenten in zuidelijk Limburg (Maastricht, Heerlen, Sittard-Geleen).

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor Friesland. Beheert ook Fryske Marren en Waddeneilanden.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 17 gemeenten in Noord-Holland boven Amsterdam — Kop van Noord-Holland, West-Friesland.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 7 gemeenten ten noorden van Amsterdam.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor Amsterdam + 5 randgemeenten. Schiphol-Oost valt onder de brandweer van deze regio.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 10 gemeenten in Kennemerland (Haarlem e.o.). Schiphol-luchthaven valt onder deze regio — eigen brandweer op het vliegveld.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 18 gemeenten in Leidse regio, Duin- en Bollenstreek, Gouda e.o.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 10 gemeenten rond Dordrecht + Drechtsteden, Alblasserwaard en Hoeksche Waard.

# data[].attributes.description
Veiligheidsregio voor 16 gemeenten in oostelijk Brabant rond Den Bosch.