# data[].attributes.description
Conservatief-liberale volkspartij op centrumrechts met nadruk op economische vrijheid, ondernemerschap en een sterke rechtsstaat.

# data[].attributes.longDescription
De VVD ontstond op 24 januari 1948 uit een fusie van de Partij van de Vrijheid en een groep vrijzinnig-democraten rond Pieter Oud. Onder Hans Wiegel groeide de partij in de jaren zeventig uit tot een brede electorale beweging en onder Mark Rutte werd de VVD driemaal grootste partij (2010, 2012, 2017, 2021). Na het vertrek van Rutte in 2023 nam Dilan Yeşilgöz het leiderschap over; bij de verkiezingen van 2025 verloor de partij zetels maar bleef aanwezig in de middenmoot.

# data[].attributes.history
Onder leiders als Wiegel, Bolkestein en Rutte bepaalde de VVD decennialang de nationale politiek; Rutte leidde vier opeenvolgende kabinetten (2010-2023). Yeşilgöz nam het stokje over op 7 juli 2023 en leidt de partij sinds de val van kabinet-Rutte IV.

# data[].attributes.description
Christendemocratische middenpartij met wortels in de katholieke en protestantse traditie, gericht op gespreide verantwoordelijkheid en solidariteit.

# data[].attributes.longDescription
Het CDA werd op 11 oktober 1980 opgericht als fusie van de Katholieke Volkspartij (KVP), de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en de Christelijk-Historische Unie (CHU). Tot 1994 was de partij onafgebroken in de regering en leverde zij premiers als Van Agt, Lubbers en later Balkenende. Na jaren van electorale teruggang (dieptepunt 5 zetels in 2023) beleefde de partij in 2025 onder Henri Bontenbal een opvallende comeback naar 18 zetels.

# data[].attributes.history
Onder Lubbers (1982-1994) was het CDA de dominante regeringspartij; Balkenende leidde vier kabinetten (2002-2010). Na jaren van neergang en wisselende leiders (Buma, De Jonge, Hoekstra) werd Bontenbal in 2023 lijsttrekker en leidde de partij naar een krachtig herstel in 2025.

# data[].attributes.youthOrg
Christen Democratisch Jongeren Appèl (CDJA)

# data[].attributes.description
Rechts-populistische, nationaal-conservatieve partij van Geert Wilders met migratiebeperking en islamkritiek als speerpunten.

# data[].attributes.longDescription
De PVV werd op 22 februari 2006 geregistreerd nadat Geert Wilders in 2004 de VVD-fractie had verlaten vanwege onenigheid over de Turkse EU-toetreding. De partij heeft formeel slechts één lid (Wilders zelf) en werkt met een stichtingsconstructie. Na gedoogsteun aan kabinet-Rutte I (2010-2012) werd de PVV in 2023 de grootste partij van Nederland met 37 zetels en leverde zij de basis voor het kabinet-Schoof (2024-2025). Bij de verkiezingen van 2025 verloor de partij fors en zakte terug naar 26 zetels.

# data[].attributes.history
Wilders verliet de VVD in 2004 en richtte de Groep Wilders op, die in 2006 werd omgezet in de PVV met 9 zetels. De partij schommelde tussen 10 en 24 zetels tot de historische overwinning in 2023, gevolgd door deelname aan kabinet-Schoof en een zware electorale nederlaag in oktober 2025.

# data[].attributes.description
Plattelands- en middenstandspartij die opkomt voor boeren, tuinders, vissers en bewoners van de regio. BBB profileert zich als tegenwicht tegen de stikstof- en klimaatagenda uit Den Haag en Brussel.

# data[].attributes.longDescription
De BoerBurgerBeweging combineert de belangen van de agrarische sector met bredere thema's als leefbaarheid van het platteland, wonen, bestaanszekerheid en kritiek op centralisatie in Den Haag en Brussel. De partij positioneert zich sociaal-conservatief op cultureel vlak en pragmatisch-rechts op economisch vlak, en staat kritisch tegenover vergaande natuurherstelwetgeving en het Nederlandse stikstofbeleid. Kernvoorstellen zijn aanpassing van de stikstofaanpak, versterking van regionale voorzieningen en een ruimhartiger omgang met bestaande landbouwbedrijven.

# data[].attributes.history
BBB werd op 1 november 2019 opgericht door Caroline van der Plas samen met Wim Groot Koerkamp en Henk Vermeer, in de nasleep van de boerenprotesten tegen het stikstofbeleid. In 2021 haalde de partij één Tweede Kamerzetel. Bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2023 brak de partij spectaculair door: BBB werd de grootste in alle twaalf provincies en kreeg daarmee 17 zetels in de Eerste Kamer. In 2023 behaalde BBB bij de Tweede Kamerverkiezingen 7 zetels, waarna zij als coalitiepartner toetrad tot het kabinet-Schoof. Bij de verkiezingen van 29 oktober 2025 viel BBB terug naar 4 Tweede Kamerzetels; begin 2026 droeg Van der Plas het politiek leiderschap over aan Henk Vermeer.

# data[].attributes.ideology
Christelijk-sociaal, centrum, sociaal-progressief op sociaaleconomisch vlak en conservatief op ethische vraagstukken

# data[].attributes.description
Christelijk-sociale partij die de Bijbel als richtsnoer neemt voor politiek handelen. De CU verbindt sociale rechtvaardigheid, rentmeesterschap over de schepping en aandacht voor het gezin.

# data[].attributes.longDescription
De ChristenUnie beschrijft zichzelf als christelijk-sociaal: progressief op economisch en sociaal vlak (pleitbezorger van bestaanszekerheid, armoedebestrijding, schuldhulpverlening, klimaatbeleid en opvang van vluchtelingen), maar behoudend op medisch-ethische en gezinsthema's zoals abortus, euthanasie en huwelijk. De partij is diep verankerd in orthodox-protestantse kringen, maar opent zich nadrukkelijk ook voor katholieke en bredere christelijke kiezers. Kernthema's zijn rentmeesterschap, rechtvaardige samenleving, gezinsbeleid en mensenrechten wereldwijd.

# data[].attributes.history
De ChristenUnie ontstond op 22 januari 2000 uit een fusie van de Reformatorische Politieke Federatie (RPF, 1975) en het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV, 1948). Onder leiders als Kars Veling, André Rouvoet, Arie Slob en Gert-Jan Segers groeide de partij uit tot een stabiele middenpartij met 3 à 6 Tweede Kamerzetels. De CU trad toe tot het vierde kabinet-Balkenende (2007-2010) en was later coalitiepartner in Rutte III en Rutte IV. Sinds januari 2023 is Mirjam Bikker partijleider. Bij de verkiezingen van 29 oktober 2025 behaalde de partij 3 zetels in de Tweede Kamer.

# data[].attributes.scientificBureau
Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie

# data[].attributes.description
Oudste nog bestaande politieke partij van Nederland. De SGP baseert haar politieke standpunten op de Bijbel en de gereformeerde belijdenisgeschriften en wil Nederland besturen naar "Gods Woord en Wet".

# data[].attributes.longDescription
De SGP is een consistente, principieel-reformatorische partij die zich beroept op Bijbel en belijdenis. Kernpunten zijn de erkenning van de overheid als "dienares Gods", bescherming van het ongeboren leven, behoud van de zondagsrust, traditionele gezinsstructuur, terughoudend vreemdelingenbeleid en stevige inzet op defensie, veiligheid, rentmeesterschap en boerenbelangen. De partij is diep verankerd in de Bijbelgordel en behoort tot de stabielste krachten in de Tweede Kamer; vrouwen zijn sinds 2013 formeel passief verkiesbaar na een uitspraak van de Hoge Raad.

# data[].attributes.history
De SGP werd in 1918 opgericht door dominee G.H. Kersten en is daarmee de oudste nog actieve partij van Nederland. De partij kent sinds haar intrede in de Tweede Kamer in 1922 een opmerkelijk stabiele aanwezigheid van 2 à 3 zetels. Lange lijsttrekkerstradities (Kersten, Zandt, Abma, Van Rossum, Van der Vlies, Van der Staaij) kenmerken de partijcultuur. Sinds 25 augustus 2023 is Chris Stoffer politiek leider. Bij de verkiezingen van 29 oktober 2025 behaalde de SGP opnieuw 3 zetels, in lijn met haar historische continuïteit.

# data[].attributes.description
Eerste dierenpartij ter wereld die doorbrak in een nationaal parlement. De PvdD stelt niet de mens, maar de planeet en alle levende wezens centraal in haar politieke afwegingen.

# data[].attributes.longDescription
De Partij voor de Dieren is een ecocentrische partij die opkomt voor dierenrechten, natuurherstel, klimaatbescherming en een plantaardige transitie van de voedselvoorziening. Zij vertegenwoordigt "de belangen van zij die geen stem hebben": dieren, natuur, toekomstige generaties en het milieu. Daarnaast profileert de partij zich op sociaaleconomisch terrein links-progressief, met aandacht voor bestaanszekerheid, mensenrechten, privacy en burgerrechten. De PvdD is fel tegenstander van de intensieve veehouderij en pleit voor een drastische krimp van de veestapel.

# data[].attributes.history
De Partij voor de Dieren werd op 28 oktober 2002 opgericht door onder meer Marianne Thieme en Niko Koffeman. In 2006 behaalde de partij twee zetels in de Tweede Kamer en werd daarmee de eerste dierenpartij wereldwijd die doorbrak in een nationaal parlement. De partij bouwde haar positie uit in Eerste Kamer (vanaf 2007), gemeenteraden, provinciale staten en het Europees Parlement (vanaf 2014). Sinds 2019 is Esther Ouwehand politiek leider. Bij de verkiezingen van 29 oktober 2025 behaalde de partij 3 zetels in de Tweede Kamer. Internationaal inspireerde de PvdD zusterpartijen in tientallen landen.

# data[].attributes.description
In 2020 opgerichte rechts-conservatieve partij; afsplitsing van FVD onder leiding van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga.

# data[].attributes.longDescription
JA21 (Juiste Antwoord 2021) is een Nederlandse rechts-conservatieve partij die op 9 december 2020 werd opgericht door Joost Eerdmans en Annabel Nanninga nadat zij Forum voor Democratie hadden verlaten naar aanleiding van antisemitische en racistische uitlatingen binnen de jongerenafdeling. De partij positioneert zich als conservatief-liberaal, in de traditie van het Fortuynisme, met focus op beperking van immigratie, hardere aanpak van criminaliteit en kritiek op het klimaatbeleid en de EU, maar nadrukkelijk zonder de extremere accenten van FVD. Partijleider is Joost Eerdmans.

# data[].attributes.history
Opgericht 9 december 2020. Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2021 behaalde JA21 3 zetels; 2023 1 zetel; 29 oktober 2025 9 zetels - daarmee de grote winnaar aan rechterzijde. De partij werd initieel gevormd door het overstappen van het "Forum voor Democratie (groep Eerdmans-Nanninga)". In de Eerste Kamer actief sinds 2023 via de Provinciale Staten-verkiezingen. Partijvoorzitter is Elrie Bakker-Derks.

# data[].attributes.description
GroenLinks is een groene, progressief-linkse partij, ontstaan in 1990 uit een fusie van PPR, PSP, CPN en EVP. Sinds oktober 2023 vormt GroenLinks samen met de PvdA één gezamenlijke fractie "GroenLinks-PvdA" in zowel de Tweede als Eerste Kamer. De gezamenlijke fractie telt 20 Tweede Kamerzetels (stand na TK 2025); GroenLinks bestaat formeel nog als zelfstandige partij.

# data[].attributes.longDescription
GroenLinks combineert ecologische politiek met progressieve sociaaldemocratie en pleit voor een duurzame, inclusieve samenleving. Belangrijke thema's zijn klimaatbeleid, migratie, gelijke kansen, Europese integratie, sociale zekerheid en mensenrechten. De partij is pro-Europees en federalistisch gericht. Sinds 2023 werkt GroenLinks nauw samen met de PvdA in een gezamenlijke fractie onder leiding van Frans Timmermans, met als doel een sociale en groene koers.

# data[].attributes.history
GroenLinks werd op 24 november 1990 opgericht als fusie van de Politieke Partij Radikalen (PPR), de Pacifistisch Socialistische Partij (PSP), de Communistische Partij van Nederland (CPN) en de Evangelische Volkspartij (EVP). De partij behaalde haar historische piek in 2010 (10 zetels) en opnieuw onder Jesse Klaver in 2017 (14 zetels). In 2023 ging GroenLinks een gezamenlijke lijst aan met de PvdA onder lijsttrekker Frans Timmermans, wat resulteerde in 25 gecombineerde zetels. Vanaf 2026 smelt GroenLinks samen met PvdA in een nieuwe partij "Progressief Nederland" (PRO).

# data[].attributes.description
In 2023 door Pieter Omtzigt opgerichte partij; zeer grote doorbraak bij TK2023 (20 zetels), uit Kamer bij TK2025.

# data[].attributes.longDescription
Nieuw Sociaal Contract (NSC) is een Nederlandse politieke partij die op 19 augustus 2023 werd opgericht door Pieter Omtzigt, voormalig CDA-Kamerlid dat landelijke bekendheid kreeg door zijn rol in de Toeslagenaffaire. De partij profileert zich als christen-democratisch en personalistisch, met sterke nadruk op goed bestuur, bestaanszekerheid, institutionele hervorming en versterking van de rechtsstaat. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2023 behaalde NSC direct 20 zetels, maar na deelname aan het kabinet-Schoof en het vertrek van Omtzigt als politiek leider raakte de partij in een electorale crisis die resulteerde in het verdwijnen uit de Tweede Kamer bij de verkiezingen van 29 oktober 2025.

# data[].attributes.history
Opgericht 19 augustus 2023. Doorbraak TK 22 november 2023: 20 zetels (12,88%). Trad juli 2024 toe tot kabinet-Schoof (met PVV, VVD, BBB). Pieter Omtzigt trad in 2024 terug als politiek leider wegens gezondheidsredenen; fractievoorzitter werd Nicolien van Vroonhoven. Alle NSC-bewindspersonen traden in augustus 2025 af, waarna kabinet-Schoof viel. Bij de TK-verkiezingen van 29 oktober 2025 was Eddy van Hijum lijsttrekker; de partij behaalde slechts 39.408 stemmen en verdween uit de Tweede Kamer (0 zetels). In het Europees Parlement behield NSC 1 zetel (EVP-fractie). Ledental daalde van 8.811 (jan 2024) naar 2.033 (jan 2026).

# data[].attributes.description
DENK is een Nederlandse politieke partij opgericht in 2015 door Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk na hun breuk met de PvdA. De partij richt zich op de bestrijding van institutioneel racisme en op emancipatie van minderheden, met name migranten met een Turkse en Marokkaanse achtergrond. Behaalde drie zetels bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025.

# data[].attributes.longDescription
DENK profileert zich als een partij tegen racisme, discriminatie en islamofobie, en pleit voor een inclusievere Nederlandse samenleving met gelijke kansen voor migranten en minderheden. Naast multiculturalisme en antiracisme combineert de partij sociaaldemocratische standpunten op sociaaleconomisch gebied met sociaal-conservatieve posities rond thema's als familie en religie. DENK is kritisch op het Nederlandse integratie- en buitenlandbeleid, in het bijzonder rond het Midden-Oosten (Palestina) en Turkije.

# data[].attributes.history
DENK werd op 9 februari 2015 opgericht door Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk, nadat zij in november 2014 uit de PvdA-fractie werden gezet wegens een conflict over het integratiebeleid van minister Asscher. Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2017 behaalde DENK 3 zetels, wat werd geëvenaard in 2021, 2023 en opnieuw in 2025. Farid Azarkan was fractievoorzitter tot augustus 2023, waarna Stephan van Baarle het overnam. Sinds september 2023 is hij tevens partijleider en lijsttrekker.

# data[].attributes.description
De Partij van de Arbeid (PvdA) is een sociaaldemocratische partij, opgericht in 1946 uit een fusie van SDAP, VDB en CDU. Sinds oktober 2023 vormt de PvdA samen met GroenLinks de gezamenlijke fractie "GroenLinks-PvdA" in Tweede en Eerste Kamer. De gezamenlijke fractie heeft 20 Tweede Kamerzetels (stand na TK 2025); de PvdA bestaat formeel nog als zelfstandige partij.

# data[].attributes.longDescription
De PvdA is de traditionele sociaaldemocratische volkspartij van Nederland en zet zich in voor sociale zekerheid, goede publieke voorzieningen, gelijke kansen en eerlijke arbeidsverhoudingen. De partij was een van de pijlers van het naoorlogse Nederland en leverde meerdere premiers (Drees, Den Uyl, Kok). Sinds 2023 werkt de partij nauw samen met GroenLinks onder lijsttrekker Frans Timmermans. Kernthema's zijn bestaanszekerheid, eerlijk belasten, volkshuisvesting, en Europese solidariteit.

# data[].attributes.history
De PvdA werd op 9 februari 1946 opgericht als fusie van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP), Vrijzinnig Democratische Bond (VDB) en Christelijk-Democratische Unie (CDU). De partij regeerde gedurende grote delen van de naoorlogse periode. In 2012 piekte zij op 38 zetels onder Samsom-Asscher, maar verloor bij de verkiezingen van 2017 dramatisch (9 zetels). In 2023 ging de PvdA een gezamenlijke lijst aan met GroenLinks, resulterend in 25 zetels. Vanaf 2026 fuseren beide partijen tot "Progressief Nederland" (PRO).

# data[].attributes.description
BIJ1 is een radicaal-linkse partij die strijdt tegen racisme en voor intersectioneel feminisme, opgericht in 2016 door Sylvana Simons na haar breuk met DENK. Oorspronkelijk Artikel 1 geheten, later hernoemd naar BIJ1. Behaalde in 2021 één Kamerzetel, verloor die in 2023 en behaalde in 2025 opnieuw geen zetel.

# data[].attributes.longDescription
BIJ1 profileert zich als een radicaal-linkse, antikapitalistische en intersectioneel-feministische partij. Het programma richt zich op economische en sociale rechtvaardigheid, dekolonisatie, klimaatrechtvaardigheid, antiracisme, LHBTIQ+-emancipatie en herverdeling van macht en kapitaal. De partij pleit voor een 15-euro minimumloon, een vermogensbelasting, open grenzen, afschaffing van etnisch profileren en structurele herstelbetalingen voor slavernijverleden. BIJ1 werkt bottom-up met een horizontale partijstructuur.

# data[].attributes.history
Opgericht op 24 december 2016 door Sylvana Simons samen met Ian van der Kooye als "Artikel 1", vernoemd naar het eerste artikel van de Grondwet. In 2017 door een merkconflict hernoemd tot BIJ1. In 2018 kwam BIJ1 voor het eerst in de Amsterdamse gemeenteraad. Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2021 haalde Sylvana Simons één zetel. In 2022 trad Simons terug als partijleider na interne conflicten. Bij de TK-verkiezingen 2023 verloor BIJ1 haar Kamerzetel. In 2025 was Tofik Dibi lijsttrekker, maar de partij keerde niet terug in de Kamer.

# data[].attributes.description
50PLUS is een Nederlandse politieke partij die opkomt voor de belangen van senioren (50+), opgericht in 2009 door onder andere Jan Nagel. De partij richt zich primair op pensioenen, ouderenzorg, koopkracht van gepensioneerden en leeftijdsdiscriminatie. Behaalde bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 twee zetels.

# data[].attributes.longDescription
50PLUS is een seniorenpartij die de belangen behartigt van Nederlanders vanaf 50 jaar. Kernthema's zijn indexatie van pensioenen, verlaging van de AOW-leeftijd, betaalbare en toegankelijke ouderenzorg, passende huisvesting voor senioren en bestrijding van leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt. De partij positioneert zich politiek in het centrum tot centrumrechts en is kritisch op de nieuwe pensioenwet (Wtp). 50PLUS heeft een bewogen interne geschiedenis met diverse leiderschapswisselingen en afsplitsingen.

# data[].attributes.history
50PLUS werd in 2009 opgericht als "OokU" door Maurice Koopman, Alexander Münninghoff en Jan Nagel, en werd in oktober 2010 hernoemd naar 50PLUS. De partij kwam in 2012 in de Tweede Kamer met 2 zetels onder Henk Krol, piekte in 2017 op 4 zetels, en viel door voortdurende interne ruzies en afsplitsingen in 2021 terug naar 1 zetel. Bij de verkiezingen van 2023 verloor de partij haar laatste zetel, maar in 2025 keerde 50PLUS terug met 2 zetels onder lijsttrekker Jan Struijs.

# data[].attributes.description
Sociaal-liberale, progressieve middenpartij met sterke nadruk op democratische vernieuwing en Europese integratie.

# data[].attributes.longDescription
D66 werd op 14 oktober 1966 in Amsterdam opgericht door onder meer Hans van Mierlo als antwoord op het verstarde partijenstelsel en pleitte vanaf het begin voor radicale democratisering (gekozen burgemeester, districtenstelsel, referendum). De partij kende grote electorale schommelingen maar nam deel aan acht kabinetten, waaronder de paarse coalities (1994-2002) en Rutte III en IV. Na de verkiezingen van 29 oktober 2025 werd D66 onder leiding van Rob Jetten gedeeld grootste partij en leverde het de minister-president.

# data[].attributes.history
Onder Van Mierlo groeide D66 uit tot onmisbare coalitiepartner; in de jaren 2000 wisselden opkomst en bijna-opheffing elkaar af (2006: 3 zetels). Onder Pechtold herstelde de partij, Kaag leidde de partij naar 24 zetels in 2021, waarna Jetten in augustus 2023 het lijsttrekkerschap overnam en de partij in 2025 naar 26 zetels bracht.

# data[].attributes.description
Progressief-linkse samenwerking van GroenLinks en PvdA, met sociale rechtvaardigheid en klimaatbeleid als kernthema's.

# data[].attributes.longDescription
GroenLinks en PvdA vormden in 2023 één gezamenlijke fractie, eerst in de Eerste Kamer (13 juni 2023) en daarna in de Tweede Kamer (vanaf 27 oktober 2023), onder aanvoering van Frans Timmermans als gezamenlijk lijsttrekker. De samenwerking kwam voort uit de RoodGroen-beweging na de verkiezingsnederlaag van 2021 en volgde jarenlange discussies over fusie. Na teleurstellende verkiezingen in 2025 (20 zetels) trad Timmermans af en nam Jesse Klaver in november 2025 de fractieleiding over. De partijen bereiden voor juni 2026 een volledige fusie voor onder de werknaam Progressief Nederland (PRO).

# data[].attributes.history
GroenLinks (1990) en PvdA (1946) zochten na de zetelverliezen van 2021 toenadering, wat leidde tot de gecombineerde kandidatenlijst in 2023. Timmermans leidde de samenwerking van 2023 tot november 2025; Klaver nam daarna het leiderschap over terwijl de partijen toewerken naar een definitieve fusie in 2026.

# data[].attributes.scientificBureau
Wiardi Beckman Stichting (PvdA) / Wetenschappelijk Bureau GroenLinks

# data[].attributes.youthOrg
Jonge Socialisten (PvdA) / DWARS (GroenLinks)

# data[].attributes.description
Linkse partij die zich richt op inkomensgelijkheid, publieke zorg, sociale huisvesting en arbeidersbelangen. De SP voert zowel parlementair werk als buitenparlementair actievoeren (huisbezoeken, campagnes).

# data[].attributes.longDescription
De Socialistische Partij combineert een klassiek sociaal-economisch linkse agenda met een eurokritische en cultureel gematigde koers. De partij staat bekend om haar afdrachtregeling waarbij volksvertegenwoordigers een groot deel van hun salaris afstaan aan de partijkas, en om haar sterke lokale organisatie met actieve afdelingen in veel gemeenten. Kernthema's zijn bestaanszekerheid, hogere minimumlonen, nationalisatie van publieke diensten en het terugdringen van marktwerking in zorg en onderwijs.

# data[].attributes.history
De SP ontstond in 1972 uit de maoïstische Kommunistische Partij Nederland/Marxistisch-Leninistisch (KPN/ML), met wortels in een Rotterdamse linkse kring. Onder Jan Marijnissen vond vanaf de jaren '80-'90 een "demaoïsering" plaats en ontwikkelde de partij zich tot een brede sociaaldemocratische/socialistische volkspartij. In 2006 behaalde de SP onder Marijnissen met 25 zetels haar electorale piek (16,6% van de stemmen). Daarna volgde een langzame neergang via Emile Roemer en Lilian Marijnissen; bij de verkiezingen van 29 oktober 2025 viel de partij terug naar 3 zetels in de Tweede Kamer, onder lijsttrekker Jimmy Dijk.

# data[].attributes.description
Rechts-populistische partij, in 2016 opgericht door Thierry Baudet, bekend om scherpe oppositie tegen EU, immigratie en klimaatbeleid.

# data[].attributes.longDescription
Forum voor Democratie (FVD) is een Nederlandse rechts-populistische partij die in september 2016 is opgericht door Thierry Baudet, Henk Otten en Rob Rooken, voortkomend uit een in 2015 opgerichte denktank. FVD profileert zich als nationaal-conservatief en eurosceptisch, is uitgesproken kritisch op het klimaatbeleid en pleit voor directe democratie via bindende referenda. De partij brak in 2019 door als grootste bij de Provinciale Staten-verkiezingen, maar verloor daarna veel aanhang na opeenvolgende interne crises. Politiek leider sinds 2025 is Lidewij de Vos; Thierry Baudet bleef partijvoorzitter.

# data[].attributes.history
Opgericht 22 september 2016. Grote doorbraak bij Provinciale Staten 2019 (grootste partij). Tweede Kamer 2017: 2 zetels; 2021: 8 zetels; 2023: 3 zetels; 2025: 7 zetels. Interne breuken: Henk Otten geroyeerd 2019 (Groep Otten). In 2020 vertrek van o.a. Joost Eerdmans en Annabel Nanninga na antisemitische appjes in JFVD; zij richtten JA21 op. In 2021 vertrokken Wybren van Haga c.s. die later Belang van Nederland (BVNL) oprichtten. Ook Theo Hiddema verliet de partij. In 2025 droeg Baudet het lijsttrekkerschap over aan Lidewij de Vos.

# data[].attributes.description
Nederlandse afdeling van de pan-Europese beweging Volt Europa; progressief-liberaal en pro-Europees.

# data[].attributes.longDescription
Volt Nederland is de Nederlandse afdeling van Volt Europa, een pan-Europese politieke beweging die streeft naar verdere Europese federalisering en transnationale samenwerking. De partij werd op 23 juni 2018 in Utrecht officieel opgericht door onder anderen Lars Jongerius, Peter-Paul de Leeuw en Alessandro Quintarelli. Volt positioneert zich als progressief, sociaal-liberaal en pragmatisch, met speerpunten op Europese democratie, klimaatbeleid, digitalisering en onderwijs. Politiek leider en fractievoorzitter in de Tweede Kamer is Laurens Dassen.

# data[].attributes.history
Opgericht 23 juni 2018 als Nederlandse tak van Volt Europa. Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2021 behaalde Volt 3 zetels - een Europese primeur voor Volt als beweging. In 2022 leidde een conflict rond Kamerlid Nilüfer Gündoğan tot haar royement. Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2023 behield Volt 2 zetels; na 29 oktober 2025 resteerde 1 zetel. In het Europees Parlement heeft Volt 2 zetels sinds 2024. Co-voorzitters zijn Denise Filippo en Kees van Lede. Hoofdkantoor in Den Haag.